Sunday, 3 March 2024

Man Kong.



 Nu Man Manh Khi Cawk An Si Lo


Nai hrawng Evan Dr pakhat nih ' Man an hauh ah cun ka țhi lai lo va chim hna u, nupi pei ngeih ka timh cu thilcawk kaa tim lo, thil ka cawk ah cun a man ka pek lai. Kan nupi le cu thil an si lo, minung nih man ngeih ding silo a ti.......


Cu a chimmi cu Mino tampi an lung si ngai, minung phung a si ko, mahle pom ning cio, asinain 'Minung nih man kan ngeih lo ah cun lai kan nawn zongah sual kan i huah ding le cawiliam, thongthlak kan huah ding a si lo.. 


I țhitumnak caah man le mual nih hin sullam tampi a ngeih. Man tello in i țhitumnak cu sullam ngei lo mi le ngakchia intelenh lenh bantuk a si. I țhitumnak sullam a ngeihtertu cu ' Man ' hi a si ve.  Nan fanu le ka caw kan i thleng lai ti a si bal lo.


'Man' i hauh ruangah Lai miphun hi fale in chawlehnak a tuahmi miphun kan si lo. Hmailei zongah kan si lai lo, zeicaah i țhitum phunglam kan ngeih caah.


A nupi kha ' Man ' a manh lo cun, a ho paoh nih ihpi ding khi a si hnga. 'Man ' a manh lo caah amah ta lawng a silo midang ta zong a si chih.


Man le mual: Man hauh ning ah hin bawi chungkhar le mizapi hauhning ai lo lo ngai tawn. Cu lengah bawi chungkhar le mizapi lak zong ah peng le tlang dangdang ah ai dang cio hna. Cucaahcun, Laimi phun paohpaoh nih man le mual aa lo i rel le hauh a si khawh nakhnga, Lai Autonomous District Council (Marriage & Divorce) Act, 2019 nih cun a tanglei bantukin phunglam an ngeih.

 


Tahchunnak: Man vialte manpi cu Rs. 5000/-  si sehlaw, atanglei bantuk hin cheu ding a si hnga:- 

 

i) Man Tung  

a) Phunthawh Ruangdir - Rs. 2,000/- 

b) Phunthawh Darbel - Rs. 1,000/- 

c) Pu Man - Rs. 1,000/- 

 ii) Man |eng  

a) Pa man - Rs. 500/-  

b) Ta man - Rs. 500/- 

c) Nu man - Rs. 300/- 

d) Ni man - Rs. 300/- 

 

iii) Man Tesep 

a) Kawi man - Rs. 200/- 

b) Maw man - Rs. 200/- 

i) Mawpi - Rs. 100/- ii) Mawte - Rs. 100/- c) Upa chaw - Rs. 100/- 

 

NB: Man vialte hi tlak viar ding tinak a si lo. Tlak viar a si ahcun mo i a pa (va ngei ding pa) nih vokpa sumnga (5) tlak man a thah ding a si. 

 


Man eitu: 


i) Phunthawh: Hihi manpi cem a si. Pa bik covo a si. Pa bik nih a duh ahcun a unau maw a phunhawi midang maw a eiter khawh fawn.  


ii) Pu man: Pu man hi hringtu nu ța hna can ding a si. Pu bik man eitu ding an um lo ahcun fellonak a ngei lomi khumpi hngak nu (nupi) nih pa bik aiawh in a ei khawh lai. 


iii) Pa man: Pa man hi a sortu pa unau (papa) ei ding a si. Phunhawi unau dang zong an eiter tawn hna. 


iv) Ța man: Ta man hi cu ța chuahkehpi mi, inndang chuak cang mi nih maw pale unau fapa nih maw, phunhawi midang zong nih an ei tawn.   


v) Nu man: Hringtu nu nih maw a unaule nih maw an ei tawn mi man a si. Cu bantukin minung, a ei dingmi an um lo ahcun, a phunhawi nu dang zong an eiter tawn hna.   


vi) Ni man: Ni man hi pale farnu can a si. Chuahpi farnu a neih lo ahcun pa bik nih a phunhawi midang a eiter khawh hna. 


vii) Kawi man: Kawi man hi pa kawile nih an ei lai. 


viii) Maw man: Nu va ngei mi dirpitu hawile nih an eimi a si. 


ix) Upa chaw: Upa chaw ei ding cu pa bik nih a man a ceih lio i a rawihmi, man le mual kong i bia a khiaktu nih a ei lai.    

 


Arsa einak: Man eitu lak i pa le pu nih an thahpiak ahcun arsa einak phunthawh ruangdir zat Rs. 1,000/- veve in an ei lai, cun man țeng eitu hna nih an thahpiak ahcun arsa 

einak le salu chumh man Rs. 200/- an ei khawh lai.  

 


Lamkal man: Lamkal man hi nu chungkhar lei i an pek ding a si. Khua chungah cun lamkal nih Rs 100/- lamkal man an lak lai. Khualkhua i an kal ahcun a fialtu nih an kalnak man vialte a pek hna lai i, pa chungkhar lei cawi ding a si lai.  

 

Rochaw: Man ah bel maw dekci maw lak a si ahcun hi bantukin pompiak ding a si lai:-  

i) Dekci khap 8 - Rs. 1000/- 

ii) Dekci khap 7 - Rs. 800/- 

iii) Dekci khap 6 - Rs. 600/- 

iv) Belpi khap 8 - Rs. 600/- 

v) Belpi khap 7 - Rs. 500/- 

vi) Belpi khap 6 - Rs. 300/-  


 

Aizuangkah: Aizuangkah cu pu man eitu sin i thahpiak lo ding i va nawlnak hi a si. Aizuangkah i an in chawnhrem ahcun pu nih manpi lawng a ei i, hihi thil fawi ngai a si. Aizuangkah i an i chawnhrem hnuah cun manpi belte kha bat lo ding a si lai.  

 


Nukai: Nungak khualkhua i va a ngeih tikah i țhitum ding i a va umnak khua i a va kal hi nukai timi cu a si. Hi bantuk țhitum ah hin sa an phurh ahcun man um cia pinah pa lei nih hi bang hna hi an pek chap lai:-  

i) Donnak - Rs. 100/- 

ii) Ke thawinak - Rs. 50/- 

iii) Mo puaknak - Rs. 50/- 

iv) Hlei kainak - Rs. 50/- 

v) Arsa einak - Rs. 50/- 

vi) Chiah inn - Rs. 100/- 

vii) Sahrong phurhnak - Rs. 100/- 

 


Man tlau: Laimi phunglam ah man tlau i i țhitumh hi a um huaha lem lo. Asinain, a tang i kan chimmi thil ah hin cun man a tlau tawn. 

 

i) Nu va ngei cang mi cu man khirh hnuah a chungkhar le hnatlaknak um loin lawi țhan seh law, cu bantuk ah cun man an chim ti lo i, nu le pa le ța hna nih an lungtlin lonak langhterin aa hruk aihmi an phoihpiak khawh. Aa hrukaihmi an phoihpiak ahcun an hlonh tinak a si.  


ii) Nu pa aa duh hnu zong ah a vapa nih a ngaihthiam ko ahcun man tlau in an i um nolh kho i, a cunglei mi bantukin ța le pa hna lung a fah ahcun aa hruk aihmi an phoihpiak in an hlonh khawh fawn.  

 


Man lo cawm: Man ai i cawm ti hi thih tiang in i cawm ding a si. Man ai i cawm cu fapa ngei lo le cawmtu ngei țha reprai lo fanu maw, tunu maw an va ngeih tik i thil um a si. Thihtiang in an i cawm ahcun man pe thlu ah an ngaihpiak tawn. Kumthum a cawm hnuah a cawm mi kha a thih hlanah i khukkhak ruangah chuahter si seh law, kumthum a rak cawm tlin ahcun phunthawh tlakah ngaih ding lawng a si. A dang cu a ba in i ruah a si. Cun, an i țhenah cun fa an ngeih ah pa can a si. Hi bantuk cu a um setsai lem lo.  

 


Hmaitlam:  

i) Hmaitlam cu ngaihthiam halnak bantuk deuh i ruah a si. Nupi khuatli kawhauhnak ah a bia a hmet le a ngan nawl in tangka cawitermi kha a si. A zat khiah um loin i chawnhrem nawl a si. Man ah rel ding a si lo, i țhenhmal zong ah zeihmanh sullam a ngei lo, laksawng ah eiral a si ko.  


ii) Cun, mi le mi i sik ah bia țha lo an chim i an thin a hun ahcun ngaihthiam halnak ah an hman tawn. 


iii) Hmaitlam cu ngaihthiam nawlnak le thuphacawinak ah an hman tawn. Holh țha lo le zolangh panthlak bia ah hmaitlam hi a um. Cun, pa nih nungak hal seh law, an in chawnh lio i bia chia bia țha hngalh hlanah pa nih a zampi ah maw lamkal thlah hmasa loin pa nih a tlikpi ah hin hmaitlam a cawi tawn. 


iv) Țhitum ah man eitu nih hmaitlam hi man le mual ah a duh ahcun a telhin a telh lo kho fawn. 

  


Manhren: Man ba va cawh i a ngei tung ko bu i a pek duh lo ah hin, a pek hlan paohpaoh cu a nupi kha a hrenkhawh, man ba cu a pek khawh cangka in arsa khokheng he lawiter an si tawn. Man hren chung i a țale a pa inn ah maw a pule inn ah maw, nau an ngeih ahcun a pu le nih nau hlawm man an chim tawn. Ța le pa pinah pule nih man ba aiah an hren khawh fawn.   

 


Zantla: I chawnh zan ah manpi lei in pek khawh ding zat, man hlanh zan i tlak khawh ding zat chimmi cu zantla ti a si. Man hlanh zan ah zantla pek khawh ding i chim cangmi cu pek hrimhrim ding a si, bat phung a si ti lo.  


Tahchunnak: Mi nih manpi ah Rs. 5000/- in an rak i hauh i zantla ah Rs 3000/- in an rak i rem hnga, cucu man hlanh zan ah pek dih hrimhrim ding a si, bat thian a si ti lo. A dang a tang rihmi tu cu an i chawnhrem ning in pek ding a si lai.

Robert Biak Cin

Thursday, 14 December 2023

Monday, 26 June 2023

Pathian Bia In Thazaang La Hna Usih.


 Țih uh, timi le Țih hlah uh timi tlangtar pahnih in thazaang la tuah hna usih,

Kan minung sinak ah țihnak le țih lonak thimding phunhnih kan ngei, a cheu ahcun Pathian cu țih uh ti asinain a cheu ahcun țih hlah uh timi aum ve a ruang cu a cung a tang biapeh nih khin an langhter duhmi a ngei i kanmah nih hleidan thiam a hau.

Laimi hi ningțih a hmang ngaimi kan si,a ruang cu mi nih an chimmi kan hna nih a theih lengmang mi cu muithla khuachia ti bantuk khi kan ngakchiat tein an kan chimh lengmang caah kan upat hnu tiang ningțih kan hmannak hi asi.

Voikhat cu ngakchiapa aum i a ningțih pang ngai,amah lawngin khuaika hmanh a kal ngam bak lo zan hawi hna cun leng a chuak ngam lo ti asi,sinain duh sah tein a hung țhang  tlangval i nungak a ngei ti si,a ngakchiat lio ah leng hmanh a chuak ngam lomi cu amah lawngin a nungak len ah aa thawh lengmang i a hawile nih kan in zulh lai an ti hmanh ah a duh lo ti si.

Cubantuk cun Pathian he kan i pehtlaihnak zongah hin asi ve Pathian hi a biak lawngin biak ding asi lo a duh hrimhrim in duh a herhmi si,kan thinlungtak tein kan duh hnu lawnglawngah vawlei ah kan țihmi thil vialte cu an lo dih lai i hnangam lawmhnak kan hmuh lai.

Kan thinglungtak tein kan duh lo si cun vawlei ah hin ningțih thlaphang in kan um zungzal ko lai i taksa in si seh thlarau in si seh kan țhang kho lai lo,țih nak nih hin dawtnak zumhnak vialte zong hi a huhphenh dih tawn i Pathian he kan i pehtlaihnak zongah dankhantu asi tawn.

Voikhat cu sianginn a kaimi ngakchia hna sianginn an kainak inn a pur i ngakchia cu an țap an ai an kio nain ngakchiapa pakhat cu amah lawng thinphang lo le țih lo tein aum ti si,a hawile vialte cu an thinphan le an thlalau in an thi dih hnik ti si,

Bia an hal i ziah nang hi na țah lo hnangam tein na um ko na thinphang lo ma na țih lo ma tiah bia an hal i zeihmanh ka țih lo kapa nih zeihmanh țih hlah keimah nih kan bawmh lai tiah a ka ti i kapa kaa bochan i kapa a ra lai i kapa nih a ka bawmh khawh ko lai tiah ati hna ti si.

Chim duhmi cu Pathian he kan i pehtlaihnak zongah hin kan thinlung dihlakin kan i bochan ngam kan i bochan khawh ahcun vawlei ah hin zeibantuk harnak lungretheihnak hmanh nih kan tlunh hnawh hmanhsehlaw kan hna a ngam ko lai zeihmanh kan țih lai lo.

Pathian nih an kan umpi ko Pathian nih zeibantuk ka ton zongah a ka khamh khawh ko a ka luatter khawh ko timi kha lungțhawng in kan um kho lai i kan hna ngam zungzal ko lai.

Johan 16:33 Nannih nih keimah he nan i pehnak thawngin lungdaihnak nan hmuh nakhnga, hihi kan chimh hna, vawlei nih hin harnak an pek hna lai, sihmanhsehlaw tih hlah u, vawlei cu ka tei cang tiah a ti.

Pathian kan zumhnak ah hin a biapi taktak mi cu a zumh lawnglawng siloin le a biak lawng siloin kan thinlung dihlak tein i bochan le a duh bakin duh a herhmi asi,cu hnu lawngah vawlei ah harnak lungretheihnak kan ton caan zongah kan hna a ngam kho lai i kan lung aa lawm kho lai.


Wednesday, 12 April 2023

Ralhrang Nih Webulah Bom an Thlak







SAC ralhraang nih vanlawng in bomb a thlak ruang ah a thi mi Webulah khuami pakua ruak an vui hna


April 11, 2023


Nizan April 10 ah SAC ralhraang nih Falam peng Webulah khua ah raltuknak vanlawng in bomb voi hnih a thlak ruang ah a nunnak a liam mi khuami pakua hna ruak cu nihin zinglei suimilaam 9:00 ah Khrihfa phung in an vui cang hna tiah kan theih.


A thi mi panga ruak cu Webulah khua ah an vui i, pathum ruak cu Zatual khua ah an vui hna tiah tualchung media The Rihli Voice nih a langhter


Kahdohnak he aa pehtlai lo mi le kahdohnak zong a um lo mi Webulah khua ah SAC ralhraang nih vanlawng in bomb a thlak ruang ah sualnak ngei lo khuami pakua an thi i a tlawm bik ah pali hma an pu.


SAC nih vanlawng in Webulah khua bomb a thlak ruang ah a thi mi hna cu a tanglei bantuk in The Rihli Voice nih a langhter.  


(1) Rev. J. Saw Za Thang

(2) Sayaci (CDM) Pu Thawng Za Uk (Kum 61)

(3) Pi Thian Sung (Kum 58, Sayaci Thawng Za Uk nupi)

(4) Salai Biak Hlei Ceu

(5) Sayamah Za Hnem Kim

(6) Salai Nathan Hrin Sang

(7) Salai Noah San Lian

(8 ) Pi Saw Hlei Kim

(9) Chit Min Thu (CDM a tuah mi ralkap)


April 10 ni ah SAC nih Webulah khua lawng si lo in Chinram Chaklei hmun li ah bomb voi 14 a thlak.


SAC nih bomb a thlaknak hmun hna cu Falam peng chung Vaar khua le a kiangkap, Webulah khua, Ramthlo khua le Thantlang peng Tlangpi khua pawng ah an si.


CNDF nih Vaar khua SAC ralhraang camp cu April 10 zing ah an laak caah SAC nih vanlawng in Vaar le Congheng khuate karlak ah bomb voi ruk a thlak.


Thantlang peng Tlangpi khua pawng Buarpi camp zong ah SAC nih vanlawng in bomb voi hnih a thlak nain a thi mi le hma pu an um hraw lo tiah theih a si. 


Ramthlo le Chuncung khua karlak ah Chin ralkap hna le SAC ralhraang hna kar kahdohnak fakpi in aa peh i SAC motor tlar chung in panga cu Chin ralkap nih an hrawh khawh. Ralhraang lei an sungh ning a fah caah April 10 zaanlei sang ah SAC nih raltuknak vanlawng in Ramthlo khua ah voi hnih, Ramthlo khua in Nichuah lei Zinghmuh tlang hram ah voi li bomb a thlak. Bomb thlak ruang ah rammi ralkap lei hliam a tuar mi an um le um lo theih a si rih lo.


Tu tan ah Kahdohnak he aa pehtlai lo mi Waibulah khua sianginn pawng ah SAC vanlawng nih bomb voi hnih a thlak caah sualnak ngei lo khua mi pakua an thi, a tlawm bik pali hma an pu i inn zong an kaang.


March 30 ni zong ah SAC ralhraang nih Thantlang peng, Khuafo khute ah vanlawng in bomb a rak thlak i sualnak ngei lo khuami 8 an thi, 11 hma an pu, Biakinn tel in inn 13 a rak rawk cang.


Website Link: https://hakhapost.com/sac-ralhraang-nih-vanlawng-in-bomb-a-thlak-ruang-ah-a-thi-mi-webulah-khuami-pakua-ruak-an-vui-hna/ 


Photo: The Rihli Voice

#TheHakhaPost

 

Thursday, 30 March 2023

Khuafo khua ralhrang nih bom an thlak i a thimi hna.


#Khuafo Update 


The Chinland Post | 2023 March 30 — SAC nih Thantlang peng, Khuafo khuate ah vanlawng in bom a thlak hnu, khuachung inn a rawk mi dirhmun le a nunnak a liam mi sualnak ngei lo mipi hna ruak thlahnak dirhmun.


Hmanthlak - Salai Tial Hram Ling






 

Khuafo khua ralhrang nih bom an thĺak

#Khuafo Update  The Chinland Post | 2023 March 30 — SAC nih Thantlang peng, Khuafo khuate ah vanlawng in bom a thlak hnu, khuachung inn a rawk mi dirhmun le a nunnak a liam mi sualnak ngei lo mipi hna ruak thlahnak dirhmun.

Hmanthlak - Salai Tial Hram Ling