Inn Chungkhar Kong.

Innchungkhar Pakhat Hna An Tuanbia Hi, Vun Rel Ve Hmanh!!!

Ka domh hlanah kan khua pawl hi. Muicawl video thlak a zuammi um hna sehlaw ti ka duh ngai nain hote an um lo. Video muicawl thlak a duhtu um hna sehlaw nungak tlangval kong asi ah. Innchungkhar kong asi ah. Keinih tuanbia ka țial hnga i zoh tlak asi ko hnga tiah saduh ka that tawn. Khah a tang i ka thaimi hi zeidah a lawh nan mitthlam in hei suai pah u law

Voikhat cu. Korea ram ah. Chungkhar pakhat an um i fapa pakhat le fanu pakhat an ngei. an pa cu. zuding ngaingai asi. Cu lawng si loin. A velh vuak tawn hna i. An nufarual cu. Ngaihchia le mitthli he an um caan a tlawm tilo. chunzan hngal loin a ri peng Zan hnupi tiang a vak tawn i. Zu a dinnak te hna ah a riak tawn. A țin hmanh ah. Zanțim khuahnupi ah a țin tawn i. Inn a panh tawn ti si.

An nufarual te cun. Țhing dimdem ten. lung nuam lo le thinphang in zeitik dah kan pa a țin lai tiah hngilh ngam huaha loin țim le mang tiang  an hngah tawn. A țin lai cu. Hringtu pa ve lo bang. Sațih le ralțih in an țih tuk hringhran i thintur in holh ngam huaha loin ihkhun cungah.  An nufarual te nih cun an hngah tawn.

Anih hi a poinak pakhat cu. Zu irit irit i nupi le fale ngiar a hmanmi le. Mah tlukin an nufarual te nih an dawt ko bu ah. Zeisualnak hmanh a ngeilo mi. A nupi le a fale ciacia velh a hman komi hi a poi tuknak asi. Cucaah. A nupi le a fale cu. Rawlei chungpil lo le i hngilh merem thiam loin an umnak cu asi. Zeibantuk buhthaw sathaw an ei an din zongah an chung a pil kho lo. An mitthlam le an thinlung ah țih phannak lawngte in a khat i an innpa le a theimi hna nih an zaangfak tuk hna nain mi innchungkhar kongah zeitin i thlak awk khi a țha fawn lo.

Voikhat cu. Hlasak puai aum i cu ahcun a kal ve ti asi. Hawi hmaite ah a țhu i hlasatu pawlnih zei hla ko dah an saklai tiah a hngak ko hna ti asi. Anih nih a ruahmi cu. Love song țhațha an sak lai i ka va lam lai. ti khi a lungthli in a ruahmi aa tinhmi cu asi. Hei mawnpah i kuilam cu aa thlak ngai fawn țung i

Sihmanhsehlaw hlasatu nih. Hla a vun sak taktak tikah. Pathian hla asi ko. Aa ruahmi le a saduhthah cu. Zanmang bang khoika dik an lo dih. hawi hmaite țhuț kan ti cu. Zeitin hmuh lo awk le zoh lo awk a țha fom lo i. țhep lo tein a zoh i a ngaih ti asi. A thinlung chungah a lut ngaingai i aw...tiah khua fakpi a ruat i a cal aa dawmh i.a sining kong vialte a vun ruah tikah. Minung nunning in ka nun țung lo. Timi kha fiang tukin aa hun i thei. mah tlukin Pathian dawtnak sertu. Pathian thei loin kum caan saupi ka rak vak vai tiah lungkuai ngaiin a mitthli a tla thluahmah i a țap ti asi.

Hlasak cu a dih in. Inn ah a țin i. Innka cu a nupi le a fale cu. A kingh hna i. an țih tuk caah innka an ong ngam lo ti asi. Heh chet tiah an innka cu a kingh. Innka ka ong uh. Ka țin cang tiah a au len nain an ong ngam lo ti asi. Amah an pa asi kha an thei lo. Zeicahtiah zanțim le khuamang ah a rit buin a țin zungzalmi asi caah. Damiah mițha lo ah an rel i innka an on ngam lonak cu asi.

A hnuah an pa cu zei khuaruah awk a hngal ti lo i nan pa a thi ee innka ka ong u nan pa athi timi chimh ruah ah atu hi nan inn ah ka ra ee tiah fak piin a au i. Aizale kan pa cu. Zu a ritnak ah. Mawtaw zeilo nih a pah i siko lai tiah lau tukin le thinphang tukin innka cu an on tikah an pa cu a rak si ko.

A nupi le a fale cu an lau tuk i ziah atu ahcun na țin voidang ah. Zanțim le khuamang ah na țin zungzal i pei damiah mițha lo ah kan in rel i innka kan on ngam lo cu tiah an ti i an pa nih cun.

Si nan pa cu a thi cang atu i nan pa hi pathar asi. Nan pa hlun cu a thi cang. Atu cu. Vathar te pathar nan ngei cang tiah ati hna. An nufarual voidang ah. An pa a țin lai an țih tukmi cu. Zanmang bang an lo dih i. A ni bal lo a mirh bal lomi an nufarual cun. Lunglawmhnak in an khat i an pa cu an kuh an reh i A zan cu. Zan le khuadei thla an cam i hlanlio ka nunning le ka sining vialte kha atu hnu cun ka țhinh dih cang lai.  Zeitik hmanh ah kan vel ti hna lai lo kan dawt tuk cang hna lai ka ngaithiam u tiah an nu le a fale cu a hnemh hna ti asi.

Kansik kan velh hna. Nan nufarual thinphang le thlalau lengmang in kan tuah hna. Lungretheih a phunphun kan pek hna ka ngaithiam u. Bawipa dawhnak thei loin vawlei nuamhnak in ka caan ka hmanmi vialte kaa ngaihchih tuk. A tu hnu cun. Chungkhar vanram kan ser cang hna lai nuam te le lawm tein caan kan hmang cang hna lai tiah a vun chim vial ah khin an nu cu. A mitthli hnawh cawk loin an tla thluahmah

Bawipa nih na nunnak an ven i atu cu. Ka saduhthah le ka thlacamnak. Bawipa nih a ka theihpiak cang. Ka tinhmi a tling cang kaa lawm tuk tiah an pa cu a phunphun in a hnemh i cu zan thok cun chungkhar nuam taktak ah an cang i. Mi vialte an lung a ar ter dih hna ti asi.

Aung San Muicuang Phaisa.

Hlanlio Kawlram tangka hi. Zeitikah dah tharchuah a si than te lai. Tlawmpal te ka rak hmang manh ve. 1990 kum hrawngah asi. Hi caan lioah hrawnghrang ahhin. Pasal nihlawh fang 17-18 hrawng a rak si. Phahnat tuahkhat ah. Fang 5 asi. Hilio ah. Zeidang phahnah aum rih lo.555 ngatunglung lawng a rak um. Cucu fang 5 asi i.keicu ka ngakchiat deuh lio asi caah. Mi lo ah saw ka hlawh ve i. Fang 7 an ka pek mah ka hlawhmi te cun. 555 cu. Fang 5 in kaa cawk ve.

Arti pumkhat ah. Pia 30 asi. Arpi kawng pawl hi. Fang 8 hrawng asi. Zureu thawlkhat ah. Fang 4 asi. Vokfa hi 80 hrawng asi. Cawpi hi. 200 hrawng asi.

Caanpheo innkhat zo hi. 700 hrawngin cawk khawh asi. Mah lio ahcun kan khua ah.kanmah lawnglawng caanpheo inn a ngeimi kan rak si. Inn 100 ringlo khuasa kan si i. Diinn lawngte a rak si.

Mui Dawh Kong.

Muidawh hi nu ca lawngah a rak si hrimhrim lo. Pa zongnih duh ciomi asi. Nupi dawh te a thimi hna cu. An vantha tuk kan ti tawn hna. Zeicahtiah muidawh hi. A rak sunglawi hrimhrim ko. Mitampi nih dawh duhtuk ruangah. Chawva tampi dihin an in sersiam tawn i. Japan ram le Korea ram ahcun serchawmmi an tam deuh ti asi.

Ramdang nu tampi lakah kan lainu pawl aa dawh cangmi cu a titi awk an tha lo. Lainu dawh cu iang an ngei i zoh deuh paoh ah mi mit an hlang chin lengmang. Kokek dawhnak cu. A zuamh zong a har i. An tar hnu hmanh ah. An iang aam a um rih.

Kan khuapa nih. Nu muidawh pawl hi. An hmaifang an i dawh lawng asi lo. An ngeihchiah hrim a rak tha tuk ati. Cucu si men lai tiah ka zumh nawn ve. Nu muichia pawl hi an ngeihchia a hme deuh i. An serto zong aa dawh lo ati rih.

Nu ahcun a hmai a pum nawnmi ko khi an ngeihchiah a tha tum ti asi. A pum bakin a pum i chuntlung pungsan bantuk khin an ta aum ti asi. Voikhat caah cun. Zeipaoh atha nain zungzal caah cun. Aa dawhmi pumruathami bak kawl a hau ko ti asi.

Khristmas Sermon.

Christmas Sermon (1)

James Tin Kung

MIFIM TIAH KAWHMI MIFIM HNA

Bible: Matthai 2:1-12 

BIAHMAITHI: Mirang Bible cheukhat ah “Magi” tiah an ti i cheukhat nih “wise men” tiah an timi Lai Baibal nih mifim tiah a lehmi hi ka lung a tling tuk. Vawlei fimnak arfi zohnak bak in Messiah a chuak lai ti a hngalmi hna an si lengah Thlarau mit ngei in Jesuh Messiah a tongmi hna cu mifim tiah auh awktlak taktak an si.. Zeicahtiah arfi zohthiam lawng an si lo Messiah tongtu an si. Hi arfi zohthiam hna hi vancung arfi zohnak in vawlei ah a cangmi thil sining a chimtu an si. Hi mifim mi hna tuanbia kong ah ruahnak phun dangdang a rak um. Nichuahlei Khrihfabu nih, “Mifimmi hna cu hleihnih an si,” an ti. Nitlaklei Khrihfabu nih an laksawng phun thum zohchih in minung pathum an si, an ti i Caspar, Melchior le Balthasar an si, tiin an min tiang an rak chim.

Hi mifimmi hna hi Judahmi an si lo, Zentel mi an si. Lam-hla piin an ra i Messiah a kawltu, a hmutu le a biatu, laksawng tiang a petu an si. Bawi Jesuh chuahnak tuanbia rel tikah anmah bantukin Jesuh a rak kawlmi a hohmanh an um lo. Hi mifim hna nun in khrihfa nih cawn awk tampi a um. Cucaah tukum Christmas ah mifim hna sin in nun cawng ve hna usih tiah kan sawm hna.

Pakhatnak: Mifimmi hna cu a kong lawng an rak hngalhmi Messiah kha an ton khawh. Nichuahlei mifim hna sinah arfi nih a hngalhtermi hna cu vawlei khamhtu Messiah a chuak lai ti kha a si. Arfi nih lam a hmuhsaknak hna lam kha an zulh i Jesuh sin an phan. Arfi zohnak in Messiah a chuak lai ti an hngalh tiang lawng in an tuanbia a dih lo. Jesuh sin tiang hrimhrim kha an kal i an biak.

 

Khrihfa sinak hi thil ṭha hngalh tiang lawng hi a si bal lo, Pathian a um ti hngalh tiang lawng a si lo, Jesuh cu khamhtu a si ti hngalh lawng hi a si bal lo. Mah pumpak nun ah Jesuh Khrih cu keimah Khamhtu le Bawipa a si tiah cohlan tiang kha a si.

Phungchim thiammi nih hrinṭhannak kong an chimmi kan theihmi kha hrinthar ah kan ruah sual tawn. Hrintharnak kong theih le hngalh tiang lawng kha hrinthar a si lo. Khrihfa nun cu theih le hngalh tiang lawng siloin nifatin kan nunnak ah a langmi nun a si. Cucu nun cu mifimmi hna nih an kan cawnpiakmi nun cu a si.

 

Messiah a chuak ti cu siangpahrang Herod zong nih a theih. Mifim mi hna nih, “Judah siangpahrang a si dingmi cu khoika ah dah a chuah?” ti bia an halnak khan a hngalh. “Messiah cu khoika ah dah a chuah lai,?” tiah bia a halmi hna Tlangbawi upa hna le phungbia cawnpiaktu hna nih khan, “Judearam Bethlehem khua ah a chuak lai,” tiah bia an lehnak khan a hngalh. Tlangbawi hna le phungbia cawnpiaktu hna zong nih khan an hngalh ko. Zeicahtiah an Cathiang (Mikah 5:2) chungah a rak i ṭial cang i an rel lengmang mi le an theih lengmang mi a si. Jesuh a chuahnak Bethlehem in meng ruk lawng a hlami Jerusalem ah a ummi an si ko nain Jesuh kha an tong lo. Mifimmi hna nih khan cun Jesuh a chuah kha an hngalh lawng siloin Jesuh an hmuh tiang an kal.  Theihmi le hngalhmi kha nunpi kan herh ko. 

 

Kan L:aimi lakah Kawlram pumpi hngalh in hlasak thiam Sung Tin Par nih hlasaknak Stage show cungah Lai thil tete aa hruknak thawngin miphun dang, Laimi a si lomi hna nih Lai thil an tlaihchan ngaingai. Nihin ah cun Kawlram chungah Lai thil aa hrukmi miphun dang an tam ngaingai cang. Asinain Lai thil aa hrukmi paoh kha Laimi an si lo. Cu bantukin Jesuh Khrih a chuak ti tiang lawng a theimi le a hngalmi tiang lawng kan si ahcun Jesuh Khamhnak kan co lai lo. Jesuh a tongmi kan si a herh. Jesuh kong a theimi paoh khamh kan si lai lo. Nunnak taktak in Jesuh Khrih a tongmi lawng nih khamhnak kan co lai.  

Pahnihnak: Mifimmi hna cu miteirial le milungsau an si. Bible Hrilhfiah cauk rel tikah mifimmi hna hi lamhlapi in a rami an si. A cheu nih an laksawng zohchih in Arabia miphun an si lai, an ti. Arabia miphun an si ahcun thla khat in thla hnih karlak an rau lai. A cheu nih Babilon miphun an si lai, an ti. Babylon miphun an si ahcun thla li in thla nga karlak an rau lai. A cheu nih Persia miphun an si lai, an ti. Persia miphun an si ahcun a kum in an rau lai. Zeicahtiah, kha lio chan ah vanlawng a um rih lo, motor zong a rak um lo. Ke in kalnak le kalauk cit in rak kal chan a rak si. Nihin nicaan lam a ṭhat bantukin lam zong a um lo. Ni khat le ni hnih khualtlawnnak men a si lo. Riahcaw an iphorh a herh lai. These ram an tan caan a um lai, fing le tlang an zulh caan a um lai. Chuk an zuan caan, cho an kai caan a um lai. Lamhla piin an ra. Judah miphun khualipi Jerusalem an phan. Kan hmuh cang rua lai tiah an ruah. An hmu hlei lo. Jerusalem pin ah kal a hau ṭhan. Meng zeizat khi dek an kal cang hnga. An tha a ba tuk cang ṭheu lai. Asinain an lung a dong lo. Messiah hmuh tiang in an kal.

 

Nu le pa le hawile hna, kan hmuitinh kan phak tiang kan kal a herh lai. Kan zumhnak hi a dongh tiang kan kal lo ahcun Jesuh kan tong kho lai lo. Kan lam cu sau ko hmanhseh; Jerusalem zong phan ko hmanh usih, Jesuh kan ton ṭung lo ahcun Bethlehem tiang kan kal a hau lai. Jesuh ton tiang tei a mami kan si a herh ko. Teimak nun hi mifimmi hna nih an kan cawnpiakmi nun cu a si. Jesuh kan hmuh tiang, Jesuh kan ton tiang hmai ah a kal dingmi kan si. Cucu nun cu Paul nih, “Tlik zuamnak ah khan ka tha a dihumnak in ka chuah cang, zumhnak kha fek tein kaa tlaih zungzal. A tu cu teinak laksawng nih khan a ka hngah ko cang,” a timi nun cu a si (2Timote 4:7-8). Lungsaunak le teirialnak hi teinak petu an si zungzal. Mei-lung a rak sertu Thomas Edition nih, “Teinak cu lung donghnak phen (pin) te ah a um,” a rak ti. Peter le a hawile nih nga tampi an tlaihnak kha zan khuadei sur an cheh i an lung a dongh hnu, an bat tuk hnu i an hei ihneekmi teirialnak in a chuakmi a si.

 

Pathumnak: Mifimmi hna cu Messiah sin a hruaitu hna arfi an hmuh tikah an ilawm. Mifimmi hna kha Jerusalem an luh ah khan arfi an zulhmi kha a tlau. Jerusalem in an chuah tikah khan arfi kha an hmuh ṭhan. Arfi an hmuh ṭhan caah an ilawm hringhran tiah Bible nih a chim. Mifimmi hna cu Messiah ton khawhnak lam a hruaitu hna arfi an hmuh ah khan an ilawm. Siangpahrang Herod innchung i luh kha an ilawmhnak a si lo. Vawlei bawi an ton kha an ilawmhnak a si lo. U le nau hna, kan ilawmh tawnnak te kha ruat hmanh usih. Salm catialtu nih, “Na biakinn chungah a ummi cu zei tluk in dah an ilawmh. Nangmah thangṭhatnak hla a sami cu zei tluk in dah an tha a nuam. Nangmah sin in thazaang a lami hna cu zeitluk in dah an ilawmh, Zion tlang i va kal a duhmi hna cu zeitluk in dah an ilawmh” a ti (Salm 84:4-5). Kan nunnak cio hi izoh hna hmanh usih. Biaknak kong ah maw kan ilawmh deuh, zei dang kong ah dah kan ilawmh deuh?

 

Tukum Chrihmas ah zeidah kan ilawmhnak a si lai? Jesuh he tonnak dawntu vawlei thil ah kan ilawm tuk sual lai maw? Einak le dinnak ah kan ilawm tuk sual lai maw? Khrihfa kan ilawmhnak cu ei le din ah a si lo, hruk le aih ah a si lo, khuasak tintuk thatnak ah a si lo. Khrihfa kan ilawmhnak taktak cu Bawipa he kan itonnak ah a si. Bethlehem cawrawl einak kuang i kan caah a chuakmi Jesuh kong ah ilawm hna usih. Bible relnak ah ilawm usih. Thlacamnak ah ilawm usih. Mi bawmhnak le rian ṭha ṭuannak ah ilawm hna usih. Miphun ca i rianṭuannak ah ilawm hna usih. Jesuh he tonnak thil ah ilawm hna usih. Jesuh he a kan tontertu thil ah ilawm hna usih.

 

Palinak: Mifimmi hna cu an khuk an ibil i Jesuh an biak. Mifimmi hna cu innchung ah an vung lut i Jesuh kha a nu Mari sin ah an hmuh tikah khan an khuk an ibil i an biak. Khrihfa nun cu khukbil a si. Thlacam nun a si, toidor nun a si. Mi cheu nih cun hi mifimhna hi siangpahrang an si, an rak ti. Cucaah Khrihfa hlabu No. 93 ah, “Nichuahlei siangpahrang kannih, Pathum nih khual kan tlawn pah in, Lo le cerh le fing le tlang ah arfi kan zulh lengmang,” tiah hla zong an rak phuahnak kha a si. An minung sinak kha Bawi Jesuh kehram ah an ṭhumh dih, Jesuh hmai ah an kun, an khuk an ibil. Pathian a tongmi minung tampi hi an iṭhum. An khuk an ibil.

 

Naaman: kha thumh nun a ngeih hnu lawngah a dam. Naaman kha ralbawi a si, Siria ram teinak petu a si, vawlei mit in mi lianngan a si, siangpahrang hmanh nih hmaizahnak a pekmi a si. Mirum taktak a si: laksawng aa kenmi kha ngun talent 10, sui shekel thongruk, puai puan zun hra a si. Asinain mi thinghmui a si i damnak hmuh duh ah Profet Elisha ton ding ah a kal. Namaan cu a rang hna le a rangleng hna he Profet Elisha innka hram ah cun a va dir. Elisha nih cun leng chuak loin a lamkaltu pakhat a hei thlah i, “Va kal law Jordan tiva ah voi sarih in vaa kholh,” a ti. Namaan cu a thinhung tuk. “Ka sin ah a hung chuak lai i a dir lai i ka zawtnak zawn ah khan a kut a zao lai i a Pathian min kha a auh lai,” tiah a ruah.  A mawh lo: ralbawi a si, mi nih an upatmi a si, mirum a si. Profet nih upatnak he a ka ton rua lai tiah a ruah. Minung lei sinak vialte aa ṭhumh hlan cu a dam kho lo. Zei ah a rel lomi thil, zei ah a rel lomi hmun Jordan tiva ah khan, Pathian minung bia a ngaih i a tuah hnu lawng ah khan a dam (2 Siang 5). Naa ṭhumh lo ahcun thlarau damnak na hmu lai lo. Na khuk naa bil lo ahcun thlarau damnak na hmu lai lo.

 

Paul zong nih, “Judah miphun thiang ka si, Benjamin hrin ka si, phung zulhnak ah farasi ka si,” a timi vialte kha Jesuh a ton hnu ah cun a thumh dih. Bawipa hmai ah cun kan khuk kan ibil a hau. Cu phun ka si e, kha phun ka si e, anih ka si e, kha kha ka si e, ti vialte kha kan ṭhumh a herh. Uah le midang zeirel lo te hna hi midang ca nakin mah sunghnak tu a si deuh. Johan: Nu hrin vialte lakah a ngan bik hmanh nih, “Kei cu ka zor lai, anih cu a thangcho lai,” a ti. Kan minung sinak kan iṭhumh lo ahcun kan thlarau damnak tiang kan sung lai. Pathian minung hna hi an iṭhum dih. Johan nih, “Bawipa caah lam rak remh u, lam rak sial u,” a timi hi kan thinlung ko hi dah kaw remh a herhmi a rak si cu. Mifim mi hna khukbilnak hi tukum Christmas ah cun icawn hna usih.

 

Panganak: Mifim mi hna nih Jesuh cu laksawng an pek. Mifim mi hna cu Jesuh an hmuh i an ton tikah khan an biak hnu ah an zal chung khan laksawng an ichuah i an pek. Cu an laksawng cu: sui le frenkinsen zihmui le mura zihmui an si. Khrihfa biaknak hi peknak in aa thawk i peknak in a dongmi tuanbia a si. Pathian nih a Fapa kha zuah loin vawleimi kan caah a peknak in aa thawk i Jesuh Khrih nih vailam cungah a nunnak aa peknak tiang a si.

Paul nih, “Pathian nih a kan zangfahnak a nganmi ruangah hin Pathian sin ah a nung in pekchanhmi raithawinak bantukin i pe tuah u,” a ti (Rom 12:1). Pathian nih a kan pek bantukin kannih zong amah sinah ipek ve kha a kan fial. Kan lungthin pek a kan fial. Chawva le thawhlawm pek a kan fial.. Cheuhra cheukhat hrimhrim hi cu Pathian nih, ‘Keimah ta’ a ti, ‘Nan ka pek lai,’ a timi a si (Malakhi 3:6-12). Bawi Jesuh nih, “Nan chaw a umnak ah nan lung zong a um ve lai,” a ti (Matt 6:21).

Johan Thawngṭha cauk chung i Bawi Jesuh nih a tuahmi khuaruahhar tuanbia pawl hi zoh tikah minung tel loin Jesuh nih khuaruahhar thil a tuah lo. Mitsur hang a cantermi ti kha sinum hna nih lung ralca chungah an than i an rawnmi ti a si (John 2:7). Mi thongnga khim lakin a pekmi hna changreu kha ngakchia pa nih aa funhmi le Jesuh sin ah an rak pekmi kha a si (John 6:9). Lazaruh thawhṭhannak tuanbia ah khan thlan a khartu lungpher kha Jesuh nih thawn a fial hna (John 11:39).

Nangmah peknak a um ve lo ahcun Jesuh nih na khrihfabu ca le na miphun caah thil lianngan a tuah lai lo. Jesuh nih nangmah le keimah a kan herh. Mifim hna laksawng nih khan Jesuh siangpahrang a sinak a langhter, tlangbawi a sinak zong kha a langhter. Na ti khawhmi thil na tuah ve lo ahcun Jesuh nih thli lianngan a tuah lai lo. Biakinn sak aa timmi hna nih na pek ve lo ahcun Bawipa nih rian a ṭuan lai lo, Biakinn cu aa sa lai lo. Bawipa sin ah laksawng pek hi mifim hna nih an kan cawnpiakmi nun a si. Midang kan pek hna ve tikah petu kan dam tawn.

 

Paruknak: Mifim mi hna cu lam dang in an kir. Mifim mi hna nih Jesuh an va ton tikah khan an mui aa thleng lo. An thilthuam zong kha aa thleng lo. An kirnak lam tu cu aa dang. Bawi Jesuh zaam ko i a tuahtu Herod sin cu an kir ti lo. Kum hnih tang ngakchia a that i chungkhar tampi lungkuai le ngaihchia in a ṭahtertu Herod sin ah cun an kir ti lo. Lam dang in an kir. Pathian nih an mang ah lam dang in kir a fialmi hna a zultu kha an si. Khrihfa kan si ruangah kan muisam hi aa thleng lem lai lo. Kan nundan tu cu aa thlen awk a si. Bawi Jesuh nih Kana khua nupiṭhitnak ah khan thlennak a tuahmi cu ti an rawnnak ralca kha a si lo. A chung i rawnmi ti kha a si. Ti sawsawh a si nain mitsur zu ah a canter, din awk ṭha ah a canter i mi nunnak caah khimnak le riamhnak a pek.

 

Khrihfa cu kan nun in Pathian ngaihchiatnak a tuah lengmang mi kan si awk a si lo. Kan minung hawi ngaihchiatnak a tuah lengmang ding kan si lo.. Bawi Jesuh kha lungtak in a kawl i a tongmi hna paoh cu nunthlennak an ngei. Na hrinthar hnu ah thil ṭha lo na tuah lengmang ko ahcun na hrintharnak cu lunghrinh awktlak a si. Na hrinthar hnu ah na hawinu na hawipa ngaihchiatnak na tuah peng ko a si ahcun na hrintharnak cu lunghrin awk a phu. Hrintharmi cu an nun aa dang tawn. “Vancung pennak a nai cang, nan sualnak kha mer tak cang u, nan nun ithleng u,” (Matt 3:2; 4:17) timi kha tukum Christmas ah cun kan nun ah lang hram ko seh.   

Tukum Christmas cu a kong kan theihmi Jesuh kha lungtak tein kan kawl caan, Jesuh kan ton caan, Jesuh kan biak caan, kan nun kan ipek caan, vawlei sining hnulei chit in Pathian lei ah kan nun kan imer caan si ko seh tihi kan sawm hna.  Bawipa nih thluachuahnak kan pekpiak ko seh!

 

 

Christmas Sermon (2)

James Tin Kung

KAN THINLUNG CU BETHLEHEM SISEH

Bible: Matthai 2:1-8 

Biahmaithi: Vawleicung ah khua minthang tampi a um nain mi tam bik nih an theihmi khua pahnih cu Jerusalem le Bethlehem a si. December le Christmas kan phak tik paoh ah cu khua pahnih min cu kan lung chungah a hung chuak zungzal. Nihin kan relmi Matthai 2:1-8 chungah cu khua pahnih cu an lang veve. Siangpahrang pahnih an um i pakhat cu Bethlehem ah a chuak, pakhat cu Jerusalem ah a bawi thutdan he a thu. Siangpahrang pahnih kong kan ruah hlan ah khua pahnih kong kan zoh hmasa lai. 

 

1:1: Bethlehem Tuanbia: A hmasa deuh ah Bethlehem khua tuanbia zoh ti hna usih. Bethlehem ti cu Beth le lehem biafang pahnih aa fonhmi a si. Beth cu inn tinak a si, i lehem cu changreu tinak a si. Changreu inn a siloah rawl inn tinak a si. Kan Baibal ah Bethlehem min a langh hmasa bik nak cu Genesis 35:19 ah a si. Jacob nupi Rachel kha a fapa Benjamin a hrin ah khan ah a thi, i Bethlehem ah an ruak cu an rak vui.

 

1:2: 1Samuel 16:1-13; 17:12-58: kan zoh tikah Bethlehem cu David chuahnak a si, i siangpahrang caah chiti an rak thuhnak khua zong a si. Ruth tuanbia kan rel tikah Naomi kha a va thih hnu ah Moab ram in a rak kir ah khan Moab minu Ruth nih a rak zulh i Bethlehem ah a ummi mirum pa Baoz kha a rak vat. Ruth le Boaz nih cun Obed an hrin, Obed nih Jessie a hrin i Jessie nih cun David cu a hrin ti kha Ruth Baibal nih a kan chimhmi a si. Messiah cu khoika ahdah a chuah lai tiah an rak ti tikah Bethlehem ah a chuak lai tiah an rak zumh. Cucaah Mikah 5:2 kan zoh tikah, “Maw Bethlehem, khua hme bik pakhat na si nain nangmah chungin Israel uktu a chuak lai,” tiah profet biaphuan a rak um cang. Cu ti cun Bethlehem cu Bawi Jesuh chuahnak a si caah khua hmete a si nain vawleicung pi nih hngalhmi khua a si.

 

2:1: Jerusalem Tuanbia: Jerusalem khua kong le tuanbia kan zoh rih lai. Jerusalem tihi a sullam cu “Daihnak hram” (foundation of peace) ti a si. A hmasa bik ah a min hi URUSALIM tiah an rak ti. BC 1400 lio ah Joshua hruainak in Israelmi nih Kanaan ram an rak lak ah khan a min hi a rak um cang. David chan ah khan Jebus mi pawl an rak um. David le a ralkap pawl nih Jebus mi cu an rak tei hna. Salem timi khua fate le Zion timi hmun zong kha an hun lak tikah David nih cu hmun cu khuapi ah a ser, dawh ngai in vampang in a hun kulh i khualipi ah a hun ser.

 

2:2: : Bawi Jesuh chan ahhin Rom miphun nih an uk. BC 62 in Pompey timi ralbawi pa hruainak in Rom miphun nih Jerusalem cu a lak i Biakinn chungah rai a thawi cuahmahmi tlangbawi pawl cu a thah dih hna, kum khat ah voikhat te lawng tlangbawi ngan bik a luhnak le rai a thawinak hmun zong kha a lut i a thurhhnomh ter dih.. Bawi Jesuh chan ah Jerusalem ah Herod cu siangpahrang a si. Jerusalem cu Messiah a chuak e tiin mi vialte an ilawmh lio ah messiah thah ding in a kawl i kum hnih tang ngakchia thattu siangpahrang a thutnak khualipi a si.

 

3:1: Bawi Jesuh Tuanbia: Jesuh cu Bethlehem ah a chuak. A chuak tikah hrinnak hmun a ngei lo i caw inn ah a chuak. Nichuahlei mifim hna cu an ram an chuah tak i Bawi Jesuh cu Bethlehem ah an ra biak. Ram lak ummi tuukhal pawl zong kha vanmi nih Messiah a chuak e tiah a chimh hna i ramlak ah an tuu kha an ngol tak hna i caw-inn ah cun an va kal i Jesuh cu an biak ve. Jesuh cu duhsah tein a hung thang i, “Toidornak le nemnak hi kei ka seihnam cu a si, ka seihnam hi ibei ulaw nan thil a zaang lai,” tiah mi kha a cawnpiak hna.

 

3:2: “Mi nih ka cungah tuah hna seh ti na duh bantuk khan mi cung zong ah va tuah ve u; cucu Moses nawlbia le profet hna cawnpiaknak an sullam cu a si” tiah a cawnpiak hna. A dam lomi kha damnak a pek hna, thinghmui pawl kha a thianter hna, a zengmi kha a damter hna, rawl a tammi kha rawl a pek hna, mithi a thawhter hna, sual tuah ruangah Judah nawlbia ning in thih a tlakmi kha a ngaihthiam hna. Hawikom a ngei lomi kha a komh hna.

 

3:3: Jesuh cu a sual lo nain misual mi hna sualnak kha aa phorh i vailam cungah an thah. Vailam cungah an thah hnu ah cun a tuanbia a dong lai tiah an ruah nain a tuanbia a dong lo. Thihnak a tei i a tho than. Ngaihthiamnak le toidornak aa tlaih i kum 2000 a rau cangmi a thih hnu zong ah a uknak a dih kho lo. Mi thinlung chungah ram a ngei i a uknak cu nikhat hnu nikhat a kau chin lengmang.

 

4:1: Herod Tuanbia: Herod cu Jerusalem ah a siangpahrang thutdan he a thu. Herod hi Judahmi sinak le Idum mi sinak aa cawhmi kahpia miphun a si nain mi uktu Rom miphun lungton kha aa zuam caah Rom Acozah nih Palestine ram uktu ah an sermi a si. BC 40 (a cheu nih BC 37 ah an ti) ah Rom miphun nih “Siangpahrang” min an rak pekmi a si.

 

4:2: Herod hi nupi pahra a ngei. Herod cu sualnak ah minthang le minngei a si. Mi cungah lunghrinhnak thinlung a ngei i amah a dotu le a raltu a si tiah a ruahmi paoh kha a thah lengmang hna. Cucaah a nupi Mariamme cu a thah, Mariamme i a nu zong a thah, a unau pakhat zong a thah, i a pu zong a thah. Miriamme he an hrinmi fapa pahnih: Alexander le Aristobulus zong a thah hna. Cucaah, Rom siangpahrang pakhat nih, “Herod fapa sinak in Herod vok caah himnak a um deuh,” a rak ti. A thih lai ah Herod cu Jericho khua ah aa thial i kum (4) a nung. A thli tein nawlbia pakhat a chuah. “Ka thih tikah mi kha an ilawm sual lai,” ti a phan caah ilawm hna hlah seh, an mitthli tla hrimhrim seh ti a duh caah a kut tang i bawi pawl le minthang pawl vialte hna kha ka pawngah um dih hna sehlaw ka thih lecangka in thah dih si ve hna seh, tiah nawlbia a thli tein a chiahtak hna.

 

4:3: Cu bantuk lungput a ngeimi minung a si caah hi vawlei ah Bawi Jesuh a rat tikah aa lawm kho lo. A awlok tu a chong. Khoika set ahdah a chuah lai ti kha awlokchong in a ruat. Judahmi phungbia cawnpiaktu le tlangbawi pawl kha a auh hna i ruahnak a hal hna. “Khuazei ahdah Messiah cu a chuah lai?” tiah a hal hna. Annih nih, “Judea ram Bethlehem khua ah,” tiah an leh.

 

4:4: Nichuahlei mifim pawl kha a auh hna i, Ngakchia kong kha a hal hna. “Va kal ulaw ngakchia kong kha tha tein va hlat u; cun nan hmuh tikah rak ka chim than ulaw kei zong amah cu ka va bia ve lai,” a ti hna. Ngakchia a chuakmi va hmuh le va biak ve cu a tha tuk nain a ka lawng a si, a lungthin ah a sem lo. Mifim hna nih an ka hlen cang ti a theih tikah cun, “Kum hnih tang ngakchia vialte, that dih hna u,” timi nawlbia a chuah i ngakchia an thah hna ti kha kan Baibal nih a chim.

 

4:5: BC 19 ah Jerusalem Biakinn pi remh kha a thawk i a thih tiang ah an dih rih lo. A chan chung Biakinn pi cu a hun remh nain a cungah Pathian aa lawm kho lo. Biakinn aa dawhnak kong le lung thatha in an saknak kong kha an chimh tikah, Bawi Jesuh nih, “Mah vialte hi nannih nih nan hmuh, sihmanhsehlaw hika i lung vialte hi pakhat te hmanh a taan lo caan kha a phan lai,” a ti (Matt 21:5-6). AD 70 ah Rom miphun nih Biakinn pi cu an hrawh dih cikcek. Herod cu thil tha a tuah ko nain a nunnak taktak ah Pathian tihnak a um lo caah a thil tuahmi Biakinn pi cu sau a hmun lo. Biakinn sak cu a tha tuk ko nain Herod cungah Pathian aa lawm kho lo.

 

4:6: Messiah thah a duhmi lungput cu zeitindah Pathian nih a lawmh khawh lai?. Herod thinlung hmutu Bawipa cu zeitindah aa lawmh khawh lai? Aa lawm kho lo. Mah nupi a thatmi, mah fapale hmanh a thatmi, Messiah hmanh thah a duh i a kawlmi lungput cu zeitindah Pathian aa lawmh khawh lai? Jerusalem cu mithat lainawng pa Herod thutnak a si, Bawi Jesuh an thahnak khua a si. Chiatnak lei in khua minthang a si.

 

4:7: Mark 11 kan rel tikah Bawi Jesuh nih theipikung chiat a serhnak kan hmuh. Laimi Khrihfa tampi nih hi theipikung chiatserhnak hi theipikung taktak ah kan ruah sual tawn.. A ngaingai ahcun theipikung kong a chimmi a si lo. Theipikung nih a sawhmi cu Judah miphun kha a si. Judahmi hna cu biaknak phung le lam le raithawinak ah cun an tang tuk. Sihmanhsehlaw Biaknak nih a chuahpimi nun muru: dinnak, zawnruahnak le zangfahnak cu an duh lo. Jerusalem ah langsar ngai in raithawinak cu an tuah tung. Zawnruahnak le zaangfahnak tu cu an ngei lo. Cu bantuk nun cu hnah lawng hring thei tlai lo theipikung sullam cu a si. Biaknak ah an cawlcang ngai nain biaknak nun muru an ngei lo. Cu bantuk nun an ngeih caah, Pathian nih, “Nan raithawinak hi ka fih,” a ti.

 

4:8: Hosea 6:6 ah, “Ka duh bikmi cu nan raithawinak hi a si tung lo, keimah nan ka hngalh hi pei a si cu, khanghthawinak nan ka pek hi a si tung lo,” a ti. Hosea 8:13, “Annnih nih raithawinak tuah le sa ei kha an duh ngaingai. Sihmanhsehlaw an cungah ka lung a tling lo. An sualnak kha ka philh lai lo i dan ka tat hna lai; Izip ram ah ka kalter than hna lai,” a ti. Amos 5:21ff ah, “Nan puai hna cu ka huat hna i zei ah ka rel hna lo, nan sunhsakmi pumhnak hna cu ka duh hna lo. Nannih nih nan raithawinak hna le nan thawhlawm hna kha nan ka pek tikah ka cohlang hna lai lo, raithawinak ah nan hmanmi satil zong kha ka cohlang duh hna lai lo, nan hla aw kha ka theihter ti sawh hlah u; nan thanglawi aw kha ka celh hna lo,” a ti.

 

4:9: Nahchuahnak, nekngeihnak, le ziarngeihnak thinlung ah Pathian cu ram a ngei lo. Thil tha lo ruahnak le khuakhannak ah Bawi Jesuh cu ram a ngei kho lo. Vawlei siangpahrang thutdan umnak zong si ai kun, inn thatha zong um ai kun, milian le mithawng zong um hna ai kun, lungput tha lo a ngeimi siangpahrang thutnak Jerusalem ah Bawi Jesuh cu chuahnak hmun a um lo. 

 

4:10: Salm 1:1-2 ah, “Mi thalo hna khuakhannak aa tel lo i misual hna lam zong a zul lo i Pathian a nihsawhmi hna sinah a thu lomi cu thluachuakmi an si. An ilawmhnak cu Bawipa nawlbia tu ah khan a si,” a ti. Pathian thluachuahnak taktak hi suingun chawva le inn thatha ngeih hi an si lo, mi thalo mi hna khuakhannak ah itel lo te hna tu hi a si, misualmi hna lam zulh lo te hna hi a si, Pathian zei ah a rel lomi hna le Pathian a nihsawhmi hna sin itel lo hna hi thluachuahnak taktak cu an si.

 

Herod cu thil tha lo khuakhannak a ngeimi, ziarngeihnak, nahchuahnak le lainawn duhnak thinlung a ngeimi a si. Cu bantuk lungput a ngeimi nunnak ah Bawi Jesuh cu ram a ngei lo, hmun a ngei lo.

 

4:11: Sualnak hi a thangmi a si ve. David nih horduhcuainak a ngeihmi kha Bathsheba sualpinak ah a thang, Bathsheba sualpinak kha Bathsheba pasal Uriah thahnak tiang a thang. Kain nih nakchuahnak a ngeihmi cu a nau Abel thahnak tiang a phan. Herod nih nahchuahnak a ngeihmi kha a thang i lainawnnak le mithahtnak tiang a phan. Sualnak hi a thazaang a der lio ah kan tei khawh lo ahcun a thang i Pathian he ithennak tiang a chuahpi, vanram sunghnak tiang a chuahpi.

 

Tlangkawmnak: Kan lungthin ah Pathian nih Herod thutter a duh lo. Kan nunnak ah Pathian nih Bawi Jesuh chuahter a duh. Pathian nih kan nunnak hi Herod a bawinak Jerusalem siter a duh lo. Pathian nih kan nunnak hi Bethlehem siter a duh. Na nunnak ah Herod a bawi ahcun Jesuh cu hmun a ngei lai lo. Pathian nih kan lungthin, kan nunnak hi Bethlehem siter a duh ko, Bawi Jesuh chuahter a duh ko.

 

Pa Pawl Caah Nupi Ding Saduhthah.

Nupi dingih Mipa lam Saduhthahnak: ..........

1. A pakhatnak ah nupi ding ahcun nunau diktak si phot sehla.
2. Nupa sinak tlamtlingten a hmanpi thiam/thei ding.
3. Rualtha zet vekih mi kom thiam a si ding.
4. Mi hip theitu nupi, pasal upat thiam, mi ngaihsak thiamtu a si ding.
5. Sumpai tenren zetih hman hna a thiamtu a si ding.
6. Innsang ngaihsaktu le kilhim theitu a si ding.
7. Pasal tirhfial zutzo hmang lole phunzai hmang minung a si lo ding.
8. Pasal thusimmi ngai poimawhsak thiamtu le rinsan zettu a si ding.
9. Pasal le innsang hrangih mi rinum a si ding.

** Thubet: Solomon Siangpahrang cun nupi ngai 700 le nusun 300 a nei. Pathian siarlo ah nunau ziaza theifiang biktu a si men ding; ziangtin a rel....??

1. Nunau fim pawl in an inn an sak. Asinan a aa pawlin anmai’ kut lalain an balsiat – Bible Thufim.
2. Nupi thathum khi ziangtlukin ngah a har. Ruby lungvar mankhung hnakin man a nei deuh – Bible Thufim.
3. Nupi tha cu a pasal ih hrangah suilukhuh a si – Bible Thufim
4. Nunau tampi cu nupi tha an si cio nan, nang hi a tha hleice na si – Bible Thufim
5. Bawipa a tihzahtu nunau cu lom le porhtlak a si. A tuahmi thil hmuahhmuah ruangah amah cu thangthat uh. Mi hmuahhmuahih upattlak nunau a si. – Bible Thufim
6. A phunzai ringringmi nupi cu catbang loin a sur ringringmi ruah bangtuk a si. Bible Thufim.
7. Pasal tlunih ningzahnak thlentu cu a pasal ruh sungih cancer natnak thlentu vek a si.
8. Nupi nei leh ding siningla Pathian thu le ka thu in ngaisak theitu a si ahcun lungpi sungih um a si hmanah ka coihsuak thotho ding – Luther
9. Nunau fim cun a pasal a kilkhawi thiam ih thazang a pe theu. Asinan nunau sual le aa cun a phunhran a ngaiter ringring. – Leo R. Kinsell
10. Nunau fim le tha ih thiltitheinak cun tawp cin a nei lo. – R.H. Benson

Suhrawnnak: Ruahsannak timi thu sunglawi, mifim pawl ih anka pek zik bang ningla tha kan ti tlangmaw?
Credit:::::

Nunnak Sullam.

Nunnak Sullam.

Hmaisa bik ah caantha caan sunglawi a kan petu kan Pathian a min thangthat in um ko seh. Hmunkip ah. Aummi dawtmi zumtu nulepa ulenau hna nan umnak cioah. Bawipa nih thluachuah in pe ko hna seh. Thawngtha tawitein i hrawm hna u sih. Nihin cu chun nitlak a tanglei i baibal cacang rumro hi ka thinlung ah a chuak i chim loin ka um kho lo. Thazaang nan rak la ve cio theo lai tiah zumhnak ka ngei.

Marka 8:36-37 "Mi pakhatkhat nih vawlei hi a ning piin co seh law, a nunnak sung ṭung seh law, zeital a miak hnga maw? Miak hlah! " Cun a nunnak cu zeital in a caw ṭhan kho hnga maw? Caw ṭhan kho hlah. A ti. Hihi Jesuh nih a zultu le mizapi  sinah a chimmi a cawnpiakmi hna asi.

Minung kan nun chungah zeidah a sunglawi bik. Zeidah na duh bik tiah bia i hal u sihlaw zeitin dah kan chim cio hnga? mitampi nih cun rumnak thilti khawhnak fimthiamnak kan i thim sual men lai. Hihi nunnak sullam kan nun hnawhchan asi ko kan ti men lai. A rak si naisai lo. A sunglawi bikmi cu kan nunnak hi asi. Mi pakhat nih khualipi pakhat chung i aummi thilri le chawva vialte a ti lo. Ram pakhat chung i aummi ngeihchiah thilri vialte zong a ti rih lo. Vawlei pumpi hi co sehlaw a nunnak hei sung tung sehlaw zeital a miak hnga maw? Miak hlah. Zeicahtiah a nunnak cu zeihmanh in a caw than kho lo ati. Nunnak a sunlawining le zeitlukin man a ngeih timi fiang tein a kan cawnpiak.

Nunnak cu zeihmanh in cawk khawh le thlen khawh asi lo zia le kan nunnak cu. Tha tein zohkhenh le dawt a herh zia fiang tein a kan cawnpiak. Cucaah kan nunnak cu man a ngei lo. Chim duhmi cu a man khiahkhawh asi lo. Vawlei cung sibawi thiamthiam hna nih nunnak cu. Khamh an timh nain an khamh kho lo. Mirum mi lianngan pawlnih an chawva dih umnak hmangin an nunnak cu. Sauter khamh an timh sinain an  sauter kho lo. An i khamh kho lo. Cunih cun zeitlukin dah nunnak a sunlawi i. A biapit timi a langhter. Nunnak cu zeizong vialte nakin a sunglawi bik i. Nunnak cu duhduh in suaksam awk ah a pam tuk.

Chim ka duhmi cu. Nunnak caantha kan ngeihmi hi nang.?Zeitin na hman tawn. Na nunnak ah. Nuamhnak in caan na hmang kho maw? Lawmhnak in tah. Na hmang kho maw? Na hman khawh rih lo siahcun atu thawkin nuam tein le lawm tein hman i zuam cang. Nunnak cawlcangh khawhnak caantha Bawipa nih. an pekmi ah. A duh bikmi cu lawm tein le nuam tein um seh ti hi asi.

Vawlei ah na tonmi harnak tampi zong um ko hmanh seh. Na lungre i theihpi hlah. Mah nakin. A phenah aummi A biapi deuhmi cu. Nunnak na ngeihmi kongah i lawm ko ti hi asi. Vawlei ah Zeican kan nun lai hngalh asi lo. Na caantha a lakin maw hmang lai cih! Naa nuamhpi khawh chungin i nuamhpi ko. Vawlei ah voihnih i nawlh in a hohmanh a nung ding kan um lo. Atu lawng hi. Nunnak caantha caan sunglawi kan ngeihmi cu asi ko. Zingka ah a par i. Zanlei ah a uai thanmi. Pangpar bantuk kan si timi philh loin. Kan nunnak cu man a ngeimi si ter cio hna usih. Tampi kaa lawm. Bawipa nih thluachuah in pe ko hna seh..#Amen

Nu nih an i chawr bikmi cu

Nu nih an i chawr bikmi cu an pumrua muisam le an taw hna hi an si bik zeidang nakin pa nih kan uar hna seh tiin an i uang bikmi asi. Ziah hmanthlak chungah hitihin an i langhter khun hnga tiah tampi nih a ruah awkah kan hngalh piak tawn hna lo.

An duhnak cu pa tampi nih kan hmu hna seh ti asi lo. Nu nih zoh hna seh ti khi asi lem lai lo.