Pu Stephen Ni Kio Tuanbiatawi.

 Pu Stephen Ni Kio Tuanbia Tawi

A pa: Pu Bil Hmung

A nu: Pi Sang Cung

Chuah ni: 1950 Biangreithlep 8, (May 8, 1950)

A Khua: Hranhring, Hakha Peng

Chuahpi unau Pa 5 le Nu 2 lak ah upa bik a si.

A nupi: Pi Sui Cawng

Fale : Fapa 2 le Fanu 3

Cacawnnak:

- Tiphul khua, Hakha peng ah tangli tiang a kai.

- 1962 in tangnga cu Hakha Cozah Sianginn (atu Basic Education High School, No 1) ah a peh ṭhan i 1969 ah tanghra B list a awng.

Rianṭuannak:

A) Rian a tlaih mi:

- 1970 – 1971 kum chung Mandalay ah State Training College for Teachers training a kai i, 1971 in PAT rian a ṭuan.

- 1971 Zing 1 (September 1, 1971) ah Township Co-operative Office, Hakha ah Junior Auditor in a rian aa ṭhial. 

- 1981 Zing 7 (September 7, 1981) ah Senior Supervisor (Auditor) rank ah a rian a kai.

- 1974 – 1988 tiang Hakha Township People’s Council chungtel a lang (part time) a si.

- 1993 – 1994 ah Asian Institute of Liturgy and Music, Metro Manila, Quezon City, Philippines ah Professor pakhat dirhmun Lai Nunphung le Lai Laam a chim.

- 1999 – 2003 chung CCC (Atu CCU) ah a lang (part time) in Laica a chim.

- 2000 – 2003 chung CACC ah a lang (part time) in Unit IV Executive Secretary rian a rak tlai.

B) Chungtel a sinak:

- 1979 Vaute 15 (March 15, 1979) in Hakha Myone Council hruainak in tuah mi Laica Tuahtu Committee chungtel a si.

- 2002 in nihin a thih tiang CACC nih a ser mi Laica Ruatkhangtu le Laica Committee ah ruahnak petu a si.

- 2019 in nihin a thih tiang CACC nih dirh mi Linguistic Team ah chungtel a si.

- Chin – Chin Dictionary a tuah i a chuah. Kawlram chung ah mah miphun holh dictionary a tuahtu hna lakah a pathumnak a si.

- Ṭhingṭhang Magazine le Muko Magazine i Editor Bu ah chungtel a si.

C) Cauk  a chuah mi:

1. Laimi Ṭhitumning

2. Solomon Hla-iang dawh bik hna

3. Lai Phunglam

4. A Survey on Chin Festivals and Dances in Myanmar (Mirang in)

5. Chin Dictionary

6. Kan chim voi hra kan tlawn Hranhring

7. Lai Nunphung Revised & 2nd Edition

8. Lai Nunphung (Kawlholh in)

9. English-Myanmar-Chin Dictionary

10. Chin Dictionary Revised & 2nd Edition 

Pu Stephen Ni Kio cu Laica, Laiholh le Lai nunphung a duh, a tlaihchan i a dirkamtu kan pa a si. A rianṭuannak nehnang a tam hringhran ko. Kawlram nih calei ah a sang bik laksawng National Literature Award zong 2012 ah a co. 

A nun lam thluan ca ah aa tlaih mi tlaihtleng hna:

1. Ṭial le hman lo ahcun thiamhngalhnak cu a thi. Miteima cu uktu an si lai (Phut. 12:24)

2. Mah dirhmun pial lak cun mi cung ah zaangfahnak ngei duh hlah

3. Mithathu cung ah cun thluachuahnak a um lo

Pu Stephen Ni Kio A Thi.

 #Thihdaar 

Pu Stephen Ni Kio nih ruahlopi in Yangon khua, July 26, 12:20 pm hrawng ah mual a kan liamtaak.

Amah hi National Literature Award cotu a si. Laimi nih Nunphung le Caholh lei ah bochan bik mi kan pa pakhat a si. Lai (Chin) Dictionary a kan tuahpiaktu zong a si.

Cauk tampi le cabia tampi a tial mi catialthiam zong a si.

Pu Stephen Ni Kio cu Hakha Peng Hranhring khuami, Yangon ah khuasa mi a si.

Myanmar Covid-19 mithi ruak

Myanmar rampi cu Covid-19 a voithumnak nih a phak i nikhat ah mi 1000 lengmang an thi tiah sibawite nih an chim,ralhrang Min Aung Hlaing nih cun nikhat ah mi 200 hrawng an thi tiah a chim nain a lih le a hrawkhrol asi tiah mizaw a zohkhenhtu sibawite nih an chim.

Thawpeknak Oxygen cu ralhrang nih mipi mizaw pek an duh hna lo pinah rawnter zong an duh hna lo,hramhram in mipi thah dih an kan timh anmah sizung zongah mizaw kan phorh hna i luhter an duh hna lo cucaah minung mah vialte hi an thihnak asi tiah an chim chap.

 

Panglong Minthut.

 

Ralhrang Khawngcil Nih Civilian Pali An Thah Hna.

 စစ်ကိုင်းတိုင်းရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ဆိပ်ခွန်ကျေးရွာတွင် လူငယ် ၄ ဦးကို စစ်ကောင်စီတပ်များက အကြောင်းမဲ့ပစ်သတ်

ရန်ကုန်၊ ဇူလိုင် ၁၈ 

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ဆိပ်ခွန်ကျေးရွာတွင် လူငယ် ၄ ဦးကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ယမန်နေ့ညပိုင်းက အကြောင်းမဲ့ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်လိုက်ကြောင်း ဒေသသတင်းရင်းမြစ်များနှင့် ဒေသခံများက အတည်ပြုပြောဆိုကြသည်။

ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့ ညပိုင်း ဆိပ်ခွန်ကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ပစ်သတ်လိုက်သည့် လူငယ် ၄ ဦးမှာ ကိုသက်စိုး၊ကိုဌေးလှိုင်ဝင်း၊ ကိုအောင်ပိုင်ထွေးနှင့်ကိုအောင်ဟိန်းကျော်တို့ဖြစ်ပြီး ကျေးရွာအတွင်းသို့ စစ်ကောင်စီတပ်များ ဝင်ရောက်လာစဉ် ထွက်ပြေးသဖြင့် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက အတည်ပြုပြောဆိုသည်။ 

"မနေ့ညပိုင်း စစ်တပ်က ည ၁၀ နာရီလောက်ကတည်းက ရွာကို ပတ်လည်၀ိုင်းပြီး သေနတ်တွေပစ်တယ်။ ဗုံးတွေခွဲတယ်။  ည  ၁ နာရီလောက်မှာ ဆိပ်ခွန်ကျေးရွာနားမှာ သေနတ်ပစ်ခတ်သံ အချက်ပေါင်းများစွာ ကြားရတယ်။ လူငယ် ၄ ဦးက သူတို့ လာတဲ့အချိန်မှာ ထွက်ပြေးလို့ ပစ်သတ်တယ်လို့ပြောတယ်။  တစ်ညလုံး ရွာကို ၀ိုင်းပြီး ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်တဲ့သဘောပဲ။ ပြေးတဲ့လူတွေက ပြေးကြပြီးပြီ။ သက်သက် ရွာကို ဝင်ပြီး အနိုင်ကျင့် သတ်ဖြတ်တာပါပဲ" ဟုဒေသခံတစ်ဦးက ဆိုသည်။ 

သေဆုံးသူလူငယ် ၄ ဦးသည် အရပ်သားများဖြစ်ပြီး ရိုးသားစွာ နေထိုင်စားသောက်ကြသူများဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိအချိန်အထိလည်း ရုပ်အလောင်းများ ပြန်လည် မရရှိသေးကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရှိရသည်။

Samaria Mițhapa

 Yangon khuapi ah khua a sami Samaria mițhapa nih kan inn cu ting 2000 ah ka zuar lai i mipi thawpeknak caah ka hlut lai ati.

A inn cu hmanthlak chung i kan hmuh bantuk hin inn țha taktak asi, ralhrang nih mipi Covid-19 in a zawmi hna cu thawpeknak an pek khawh hna lo   caah nikhat ah minung 500,600 lengmang an thih tikah ka lung a fak tuk cucaah ka inn cu ka zuar lai i mizaw thawpeknak caah ka hlut lai ati.

Hipa bantuk dawtnak zawnruahnak a ngeimi mițha hi vawlei cungah an har ngaingai lai, a chungkhar he an umnak an inn rori zuar in mizaw nunnak chanhchuah aa timhmi cungah Myanmar mipi dihlak nih an thangțhat i khuaruahhar in a chiah dih hna.

Ralhrang nih uknak an lak hnu in Myanmar rampi cu ralhrang nih minung 1000 deng an thah cang hna i micheu cu thihdan an pekmi hna 60 an um cu lak ah Covid-19 nih a vun den rih hoi i nifatin in ngaihchia mitthli tla in aum liopi asi,

Țahnak aw le aihramnak thawng nih vawlei pumpi a hninh dih zeibantuk  in hmailei ah a can lai hngalh a si rih lo lungrawk ngaihchia tuk hringhran asi.

2014 Myanmar milu cazin.

 2014 kum Myanmar milu relnak cazin ningin zoh tikah Chinram kan milu hi a tlawm bak kan tlawm tuk, asinain ramdang ah aummi milu he fonh cun ting 7 hrawng cu kan phan ko lai.