Monday, 6 August 2018

Zu Kong.

Laimi Fahnak A Kan Petu Zu.
======================

Efesa 5:18 Zu ri hlah u, zu cu nanmah hrawktu lawnglawng a si ko,

Zu hi Judah mi pawlnih hawikomhnak le nuamhnak lunglawmhnak rualremnak ah an hmannak zawnte aum ve.Laimi zong hi hlanlio pipu chan ah Zu hi hawikomhnak le nuamhnak khat le khat i dawtnak caah an hmannak zawn aum ve. sinain Judah mi nih si seh Laimi kan pupa hna nih siseh. an fale Zu ding dingin siseh Zu ri dingah siseh an fial an cawnpiak hna timi kan hmu thei bal lo.

Baibal nih Zu din athat lo nak tampi a kancawnpiak azoh hmanh va zoh hlah tiin a kancawnpiak cun Zu cu mi ahruhter amolhter biachim mi fiangfai kho lo lakin mi amolhter Zu ah hin ritnak alcohol timi aa tel cu alcohol nihcun thahri le thluak ah rian atuan tikah minung molh lakin phundangpi in atuah. khua tha tein hmu kho lo tiangin mi atuah to kho khuaruahkhawh lonak tiangin mi atei kho lung asau lo thin atawiter Bialo pipi chim khawhnak thazaang thawng a ngei.Lam kal hmanh ah ding tein mi a kalter lo.

Zu a ri lengmangmi cu mi nih zeiah an rel hna lo. an nautat hna i mitha cazin ah anchia hna lo. rinhcanhtlak ah mi an ruat lo.Phungthluk ah Zu ading tukmi cu zeitikhmanh ah a rum lai lo ati.Laitlang ah siseh Hmunzakip ah siseh Zu rit buin athimi zeizat remruamdah kan si.Zu din ruangah le Zu rit ruangah zeitlukin dah innchungkhar buainak a chuahter Zeitlukin khua le ram khrihfabu a buaiter. ti cu theih cio asi.Zu rit ruangah mithat lainawngmi le hriamhma a pumi thong atlami. Mi he a buai i aa hliammi pazeisat dah an si ti cu zapi theih asi.

Zu a ri lengmangmi nih zeitikhmanh ah thlarau leiah nupa dirhmun an phan kho bal lo i khua le ram miphun ca zongah hruaitu tha an chuak kho bal lo.Caantawite chung hlawhtling bantukin an um hmanh ah caansau an nguh hrimhrim lo i caansau an hlawh atling lo. Pathian thluachuah kan hmuh chunte Zu dinnak ah kan hman lengmang mi cu thluachuah sunghnak asi.

Laimi Fahnak Petu Pahnihnak

Levitikas 19:11 “Nan fir lai lo; hlennak in thil nan ti fawn lai lo, pakhat le pakhat lih nan i chim fawn lai lo. *
Salm 78:36 Sihmanhsehlaw an bia cu lih lawngte a si i an chimmi paoh cu hlennak lawngte a si.

Ziah lih chim cu fahnak petu asi tiah kan ti khawh ! Lih chim timi cu a hmaan mi dirpi ngamlo le dirpi duhlo khi a si. asilo mi kha asi. asi mi kha asi lo tiin thlen le chim kha asi. Lih chim cu tukforh pakhat asi i voikhat lih chim ahcun a hnuah chim than ahar ti lo. Nitin nunzia ah acangcih Lih chim a hmangmi khi hohmanh nih an Upat an tihzah kho hna lo. A zualchinmi cu mi nih an Upat lo lawng silo in anmah le anmah hmanh an i Upat kho lo ti asi.

Baibal chungah lih achim i a buaimi an tampi.Abaraham nih Faro siangpahrang ral tih ah. a nupi Sarah cu ka nupi asi lo kafar asi ati i ahlen ruangah a nupi cu Siangpahrang nih a lakpiak i a thin a hung an buai ngaingai. Lih achim tamtukmi cu anmah lila hmanh nih an zumh ve caan aum ti asi. Innchungkhar nubik le pabik nih lih an chim tamtuk ahcun anfa le pawl zong fahnak nganpi bantukin an chawnh ve hna ti asi.

Tuchan Laimi pawl tuanbia cu. lih chim lawngte in a khat ko ti asi.Lih in aa thawk ahcun a pehpeh in lih chim lengmang hau in a um. Hi nih hin thinlung fahnak le thlarau lei fahnak nganpi a chuahter. Lungfim tein le ralring tein tlonlennak tiang mi adon kham. a hleice in thinlung le nunzia za thanchonak ah tampi mi a dawn. hi fah damnak in kan luatkhawhnakhnga caah lungthin thiangte in le biatak thlakin Bawipa sinah thlacam le ngaihthiam hal kan herh.

Pathian he fekte in i pehtlaih dingin kan i zuam cio ahau. Culawngah Pathian hmaika ah a dammi kan si than lai i thinlung le thlarau ah thazaang kan ngei kho than lai. Duhsaknak nganpi he kaa lawm.

Wednesday, 1 August 2018

Cațial Thiam Pu Stepen Ni Kio Tuanbia.

Cațial Thiam Pu Stepen Ni Kio Tuanbia Tawi
---------------------------------------------------------------------
Mah a tanglei Pu Stephen Ni Kio Tuanbia Tawi hi Pumpak CCN mail ah kuatmi a si ii zuh le chap piakmi a um lo.
========================================

-1950 May 8, Cawnnikhat ah, Lai ramkulh, Halkha peng, Hranhring khua ah, ka pa Pu Bil Hmung, Zaahre chung le ka nu Pi    Sang Cung, Cinzah nih an ka hrin i, unau pa 5 le nu 2 lak ah upa bik ka si.
-1959 in Tiphul khua ah tang 2 in cacawn kaa thawk i, 1962 kum ah tang 4 ka awng.
-1962 kum in Halkha khua Siangsangrun (Nihin SHS No.1) ah Admission No. 1519 in tang 5 ka lut i, 1969 ah tang 10 cu Roll No. KH-72 in ka awng.
-1966 in Hakha Siangsangrun ah Laamlei Secretary ka tuan i Sayama Rosy Zing Men le Mandalay Pantara Myint Aung he Conglaizuanh, Rimpi laam le Saar laam hna kha theng cung ah kan hun chuan i voi 20nk Ramkomh Ni, Yangon khua ah, Nunphung Milaam bu he ka kalpi. 1969 Lai Phunpi Ni ah minung 16 tel bu 4, an zapi minung 64 in conglaizuanh laam kan rak thawk. Ramkomh ni 1967, 78, 82, 89, 90, 91, 93 le Student Sport Festival a hmasa bik 1991 kum Ygn. ah Laam tuah le hruaitu dirhmun in ka rak kal.
-1970-71 kum ah Mandalay, Teachers’ Training College ah, siangniamrun siangsaya kum khat thening ka kai i, Halkha peng, Chawncum khua ah, 1971 ah thla 4 siangsaya ka tuan.
-1971 September 1 in Halkha khua, Peng Tamahvuazamah zung ah Junior Supervisor (Auditor) in rian ka lut i 1981 Sept 7 ah Senior Supervisor (Auditor) ah ka reng a kai. Ramdang i Lai Nunphung le Laam cawnpiaktu si ding in kal a hauh caah 1993 August 17 ni ah rian in ka chuak.
-1975 kum, August 21 ni ah Lungrang khua Siangsaya Pu Khen Luai le Pi Hlei Nem fanu, Pi Sui Cawng, Innhmai phun he Laiphung in thitumnak kan tuah. Pi Freeda Sui Tial Vang, Pi Fuji Biak Chin Sung, Leeng Siren Sai Sung Thluai, Vaal Billion Ngun Thawng Lian Zaahre (tleicia) le Vaal Trillion Siang Ceu Lian hna hi Pathian nih thlua a kan chuah.
-1981 A voi thumnak Hakha Peng Pyithuh Council 41 lak ah, caancheu kuzale le; 1985 a voi 4nk caancheu kuzale ka Tuan i, uknak aa thlen caah a dongh tiang kan Tuan lo.
-1985 kum December 5/6 i Thantlang khua ah tuahmi, Khawngsil nih a hruaimi (CACC a um hlan) Laica Kawmiti ah tel hram kaa thawk. CACC nih a tuah tawn mi Laica ceihkhannak cu ning a ngeih deuh lo caah 2002 November 20 ah EC meting, Yagon. nih bia a chahmi CACC kuttang Laica Ruatkhangtu Kawmiti 18 lak ah nihin tiang chungtel in kaa tel.
-1993 October 10 in a kumvoi a cam tiang Manila, Philippines, Asian Institute and Liturgy Music sianginn ah, Lai Nunphung le Lai Laam cawnpiak ding in, rian an ka pek caah chimtu Professor dirhmun in ka tuan.
-1994 October in 1998  March tiang, Korea, Seoul khua ah kuli rian ka tuan pah in, 1st Edition, Chin Dictionary (Laiholh) cu, 1996 November 28, suimilam 1830 ni ah ka lim. Kawl ramchung ah mah holh in mah holh Dictionary a tialtu pathumnak ka si.
-1999-2003 tiang Halkha, Chin Christian College ah Laica ka chim i, Chin Association for Christian Communication zung ah Unit 4 Executive Scretary caancheu (part time) ka tuan.
-2001 November 3 ah Tho kawmiti (CACC) hruainak in minung 150 leng nih, Rev. Solomon Van Hre inntual ah tuah kan rak thawk.
-1999 Pyidawtha kan inn ah, Hakha ca ah a herh ko ti ka ruah caah, Zaahre Calei Riantuannak (Zaahre Sa zi saku lohngan), timi catial le ca namnak rian ka dirh i 2003 tiang ka tuan. Hihi Hakha khua ah a hmasa bik calei riantuannak dawr a tuahtu ka si i Cozah sin ah phunglut in, license he ka tuan.
-2000-03 Halkha ka um chung ah khuanu khuapa hruainak bu kha, Chairman Pu Chawn Kio, Rev. S. Van Hre, Pu Siang Mang le kawmiti 5 hna he, chungtuan (Secy.) ka tuan.
-2003 August 5 ni cu, catial duh, fim a kauh deuh nak hmun le mei a that deuh nak hmun kawl ka duh caah Yangon khua ah kan nu he kan kal.
-2009 November 2 in Chinland Development Co., Ltd. (CDC), zungpi, Yagon. ah ka lut i The Chin Journal Editor ka tuan. Lairam a hmasa bik Kampani a si caah Hakha khua, Dingdi dinti thiang le ti peknak kan tuah.
-2009 Novemner 15, Laiholh in The Chin Journal cu, cahmai 20 lengmang in kan chuah i, a caan a relrem khawh ti lo le a phunphun ruangah March 24, 2013, Vol- 4, No- 9  in kan ngol. Zarh hnih voi khat le a hnu ah zarh khat voi khat in kan chuah. Kan hmuitinh (Motto) cu ‘Laica, Laiholh, Lai miphun cawisang cio usih’ ti a si.
-2007 in 2012 tiang thinthang Mekazin Editor, Muko-2007 in 2012 tiang thinthang Mekazin Editor, Muko Mekazin kawmiti chungtel; Chin Literature Society, Yangon ah, 2009 thawk in (Lai - Halkha aiawh) in nihin tiang ka tuanchih.
-2011 in CDC zung ah Executive Director rian kan tuan pah in cauk tete ka tial.
-Cauk ka tial cang mi hna cu:-
1. Laimi nih nupi kan thitning 1992 chuah lo mi cauk, (Halkha)
2.  A Survey on Chin Festivities and Dances in Myanmar
     (Mirang) 1994 chuah lo mi cauk, (Manila)
3.  Lai Phunglam 1994 chuah lo mi cauk, (Manila)
4.  Song of Solomon (Lai hla in) 1994 chuah lo mi cauk, (Manila)
5.  Chin Dictionary (Laiholh)   1996 chuah lo mi cauk, (Seoul)
6.  Kan chim voi hra kan tlawn Hranhring  1999, (Hakha)
7.  Chin Dictionary (Laiholh) 1st Edition  2005, (Yangon)
8.  Lai Nunphung 1st Edition  2006, (Yangon)
9.  Lai Nunphung  revised & 2nd edition (Laiholh)  2012, (Yangon)
10.  Chin Yinciehmuh Daleih thondan (Kawl)  2012, (Yangon)
11.  English-Myanmar-Chin Dictionary cauk
Pu Sui Hingz, Pu Antony Ngun Uk he kan tial   2012, (Yangon)
12.  Chin Dictionary (Laiholh) Revised & 2nd Edition 2013, (Yangon) biafang 17,228 le Cabia (article) 256 an si.
-Lai Nunphung le laam, Laica chimh an ka sawm i ka kalnak hi ramchung CBA, Kalaymyo voi 4, LBC Yagon. voi khat, LBC Mandalay voi khat, Thantlang Baptist Church, Thantlang; ramleng ah Lawngtlai, Singapore; hi leng ah ka umkal pah ah Norway le Germany hna ah an si i Khrihfabu le sianghleirun nih sawmmi cu a voi a tam ko.
-Ramchung, ramleng a bu le a phu sin in, tar awk tlak conglawmh minthatnak cakhenh 14 ka hmuh.
-Chin Act (1948) upadi remh than nak kawmiti chung ah kaa tel.
-Lai Nunphung (Chin Culture and Traditions) timi ka tialmi cauk nih, 2012 kum chung cauk 2329 lak ah, ‘Myanmah Yinciehmuh hninh anuh pingyia saing ya’ in ‘National Literary Award’ a hmuh.
-Ka motto ‘A chim lawng chim hlah, tam deuh tuan (talkless, do more)’ ti le ‘Miteima cu uktu an si lai. Phth. 12:24.’

A dangdang

-The Mirror 17.11.2013 p-7
   2012 kum chung pekmi hi dot hnih a um i a pakhatnak ah The National Literary Award Scrutinizing Committee of Information nih an thanhmi a si. Lifetime Achievement National Literary Award hi pathum nih an hmuh. U Aung Thin, Sayma Khin Swe Oo le Teikpan Hmu Tin nih an hmuh. An hmuh ding hi milem, cakhenh le tangka sing 15 an si lai.
-Cun kannih hi cauk 2,329 cauk chung ah:- thimmi cauk dot, fingrilh in rilhmi dot, thim taktak mi dot tiah an thim hnu ah minung 13 nih National Literary Award hi an kan pek. Kan hmuh ding hi milem, cakhenh le tangka sing 10 a si cio lai.
-Kum dang ah cun anmah zung nih hin an thim tawn nain, hi kum ah hin calei riantuantu a simi hna:- catial, cachuah, press, bookshop a ngeimi rianpingei (lohngan shin) minung 95 nih an thim i ca kong a hngalmi lawngte an si i, pyanciazi zung nih hin,  a tlang lawng an tlak hna tiah thanhca ah an tial.
Hi leng ah hin, Sarpe Beikman i catial zuamnak i aa zuammi minung 26 zong 1st, 2nd, 3rd tiah an thim rih hna. Cakhenh le tangka sing 5, 3, 1.5 tiah an hmuh cio lai.
Kaa lawm tuk, hihi Bawipa dawtnak a si ko, kan Laimi le kan Lai Nunphung Pathian nih cawisang chin ko seh.

Stephen Ni Kio
Ch: CCN

Tuesday, 26 June 2018

Salai Tin Mawng Oo Kong.

ၾကိဳးစင္ေပၚက သမိုင္း၀င္မိန္ ့ခြန္း။
========================
သူကိုစိတ္ထဲ  အရမ္းေလးစားမိခဲ ့တယ္။ ၿမန္မာဆိုရွယ္လစ္ ေတာေၾကာင္ေတြကို ေက ်ာင္းသားေတာ ္လွန္ေရးသမားတေယာက္အေနနဲ ့ ၿပတ္ၿပတ္သားသာ ဆန္ ့က ်င္ရင္ဆိုင္ေတာ္လွန္ရင္း သူရဲေကာင္းပီသစြာ ၿမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္သရဲေဘာေၾကာင္သူေတြရဲ ၾကိဳးစင္ေပၚ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့တက္ရင္း မိန္ ့ခြန္းေၿခြခဲ့ေသးတယ္။

၁၉၇၆ -၀၆-၂၆ ၇က္ေန ့မနက္အာရံုတက္ အေရွအရပ္က သူရိယေနမင္ အလင္းၿပယံုရွိေသး အာဏာရွင္ေန၀င္းရဲ ့ အာဏာပါးကြက္သားတစု အင္းစိန္ေထာင္ၾကီးအတြင္းရွိ ၾကိဳးမိန္ ့ၿပစ္ဒဏ္က ်ခံ သူေတြ ထား၇ာ ၾကိဳးတိုက္ထဲကေန ရန္ကုန္တကကသိုလ္ ေက ်ာင္းသားေခါင္ေဆာင္(၁၉၇၄-၇၅) ဆလိုင္းတင္ေမာင္းဦးကို ၾကိဳးေပးသတ္ ကြပ္ၿမတ္ဖို ့ သူေနထိုင္၇ာ ၾကိဳးတိုက္ တိုက္ခန္းထဲက ထုတ္ခဲ ့ၾကတယ္။

ၾကိဳးတိုက္နဲ ့ၾကိဳးစင္းသြား၇ာလမ္းတေလ ွ်ာက္ ေခါင္းစြပ္ အုပ္ထားေပမဲ ့ အာရံုဦးအလင္းေ၇ာင္ေအာက္ တိတ္ဆိတ္ေနတဲ ့အခ ် ိန္ ဆလိုင္းတင္ေမာင္ဦးရဲ ့ရဲ၀ံ့ၿပတ္သားတဲ ့သမိုင္း၀င္မဲ ့ၾကိဳးစင္ေပၚက မိန္ ့ခြန္းတိုေလ ရဲေဘာရဲဖက္ေတြကို မွာတမ္းေၿခြခဲ ့ေသးတယ္။
သတ္ခံ၇ေတာ ့မဲ့အခ ် ိန္ ေတြေ၀တုန္လႈပ္မႈအလ ်င္မရွိ ၾကည္လင္ၿပတ္သား ရဲ၀ံ့ၿပတ္သားစြာ

''ရဲေဘာ္တို ့
ငါ့ကိုသူတို ့ၿပည္သူေတြမသိေအာင္
သတ္ဖို ့
ထုတ္သြားၾကၿပီး ။
ငါ ့ဘယ္ေတာ ့မွ စစ္ဖိနပ္ေအာက္မွ
ဒူးေထာက္မွာမဟုတ္ဘူး
မင္းတို ့ငါ့ကို သတ္လို ့၇ေပမယ္
ငါ့စိတ္ဓါတ္နဲ ့ငါ့ခံယူခ ်က္ေတြကို
ဘယ္ေတာ့မွ သတ္လို ့၇မွာ မဟုတ္ဘူး ။

ရဲေဘာ္တို ့
ငါ ့ေတာ ့သြားႏွင့္ၿပီး
ေတာ္လွန္ေ၇း တာ၀န္ေတြ
မင္းတို ့ဆက္ယူၾက
အာဏာရွင္ကို ဆက္တိုက္ပဲြ၀င္ၾကပါ ''

(ဆလိုင္းတင္ေမာင္ဦ(၂၆-၆-၁၉၇၆) ၾကိဳးစင္ေပၚက သမိုင္း၀င္မိန္ ့ခြန္း)

တိတ္ဆိတ္တဲ ့မနက္အာရံုဦးအခ ် ိန္ အင္းစိန္ေထာင္ တိုက္၀င္အတြင္းရွိ ၁၉၇၄ ဂြ ်န္ ၆ ၇က္ အလုပ္သမားအေ၇းအခင္း အလုပ္သမားေခါင္ေဆာင္တခ ်ဳ ိ ့၊ ၁၉၇၄ ဒီဇင္ဘာ ဦသန္ ့စ ်ာပန ့အေ၇းအခင္းေက ်ာင္းသားေခါင္ေဆာင္တခ ်ဳ ိ ့၊ ၁၉၇၅ ဂြ ်န္၆ ၇က္ အလုပ္သမားႏွစ္ပတ္လည္အတြက္ ဖမ္ခံထား၇သူေက ်ာင္းသားေတြ ဟာ ဆလိုင္းတင္ေမာင္ဦးကို ၾကိဳးတိုက္၀န္းအတြင္းက စတင္ထုတ္သြာကတည္းက နဳိေနၾကၿပီၿဖစ္သည္။ အာရံုဦအခ ် ိန္၏ တိတ္ဆိတ္မႈေတြၾကား ဆလိုင္းတင္ေမာင္ဦး၏ ၇ာဇာ၀င္သြင္ေစမည္ ရဲ၇ဲေတာက္မိန္ ့ခြန္းကိုၾကားလိုက္ၾက၇သည္။

က ်ေနာ္လြတ္ေၿမာက္နယ္ေၿမေ၇ာက္ေတာ ့ ဆလိုင္းတင္ေမာင္ဦ၏ ၾကိဳးစင္ေပၚတက္ခဲ့၇သည္ ၁၉၇၆ -၆-၂၆ ႏွစ္ (၃၀)ၿပည့္ ၂၀၀၆-၆-၂၆ ၇က္ Performance သရုပ္ၿပအနဳပညာၿပကြက္ကို ၂၀၀၆-၈-၈ ၇က္ ရွစ္ေလးလံုးႏွစ္ပတ္လည္ေန့တြင္ ပန္ခ ် ီၿပပဲြ လုပ္၇င္းၿပခဲ့ေသးသည္။ ထိုပန္းခ ် ီၿပပဲြက လြတ္ေၿမာက္နယ္ေၿမထုတ္ သစ္စာမဂဇင္ရံုခန္းတြင္းလုပ္ခဲ့ၿခင္ၿဖစ္သည္။ အခက္ခဲေတြၾကားက လုပ္ခံ၇ၿခင္းၿဖစ္သည္ ပထမအခက္ခဲ့က ပန္းခ ်ီၿပပဲြၿပင္ဆင္၇န္တင္ကိုကိုဦး(နိုင္က ်ဥ္ေဟာင္းၿပည္) ကို ဘတ္ေငြ ၁၀၀၀ ထုတ္ေပးလိုက္ၿပီး အခမ္းနားၿပင္ဆင္ခိုင္ခဲ ့သည္။ ၃ ၇က္ေလာက္ထဲက ေငြ ၾကိဳထုတ္သြာေပမဲ ့ပန္ခ ် ီၿပပဲြ လုပ္မည္ အၾကို ့တ၇က္အထိဘာမွ မလုပ္ပဲေငြကို သံုးၿပီး တိမ္းေရွာင္ေနခဲ ့သည္။ လိုက္ရွာၿပီးေတြ ့ေတာ ့ ကိုယ္ကိုေတာင္ ထိုးမယ္၊ ၾကိတ္မယ္၊ ရိုက္ႏွပ္မယ္၊ လုပ္လိုက္ေသးသည္။ ေပၚတင္ကိုလိမ္ေတာ ့သည္။

ပန္ခ ် ီၿပပဲြမပ ်က္ခ ်င္းတာေၾကာင္ ့ အဟန္ ့အတာ ၿပန္ထိုးၾကိတ္ဟန္ၿပၿပီး စိတ္ေလ ွ်ာလိုက္၇ေတာ့သည္။ ကန္ ့လန့္(ကဗ ်ာဆ၇ာ)ABSDF အ၇ံဗဟိုေကာ္မတီ၏အကို ေၿခပ ်တ္ေနသူ ကိုၾကီးက ပန္းခ ် ီၿပခန္းအတြက္ ၀ိုင္ၿပင္ဆင္ေပးခဲ့သည္ ဧည္သည္ေတြေကြ ်းေမြးဖို ့ ခ ်က္ၿပဳတ္ဖို ့ အကိုလြမ္းဏီက အမ ်ဳ ိးသမီးအဖဲြ ့ခ ်ဳပ္က အမ ်ဳ ိးသမီ ၄ ေယာက္ လြတ္ေပးခဲ့သည္။ အခန္းနားနဲ ့ပန္းခ ်ီၿပပဲြေတာ ့ပ ်က္မသြား အခမ္းနာစလို ့၇သြားၿပီၿဖစ္သည္။ တင္ကိုကိုဦးေတာ ့ ေပၚမလာေသး နိုင္ငံေ၇းအက ်ဥ္းသားသရုပ္ၿပဖို ့ သံေၿခခ ်င္းေတြကို AAPP(B) ဘိုၾကည္တိုဆီက တင္ကိုကိုဦးက ငွာေပးမည္ေၿပာေသာလည္း သူမပါေတာ ့သၿဖင္ ့ အစီအစဥ္ကိုဖ ်တ္ဖို ့လုပ္လိုက္၇သည္။ သိုေသာ္လည္း။ ရွစ္ေလးလံုးအခမ္းအနာနဲ ့ပန္ခ ် ီၿပပဲြကို တိတ္နိုင္ေ၇ာက္လာခဲ ့သည္။ ထက္၇ာဇာ(နိုင္က ်ဥ္ DVB သတင္းေထာက္က တိတ္နိုင္ဆီက သံေၿခက ်ဥ္ေတြ အတင္းသြားငွာသည္။ တိတ္နိုင္က သြာယူခြင္ ့ေပးလို ထက္ရာဇာႏွင့္ ကိုၿမင္ ့ဦး(နိုင္က ်ဥ္းပဲခူး)က AAPP(B)ရံုကိုခန္းဆီက သံေၿခက ်ဥ္းေတြ သြားယူလာခဲ ့သည္။ ဧည္သည္ေတြထဲတြင္ နိုင္ငံၿခားသားေတြလဲအမ ်ားၾကၤၤီပါသည္။ သံေၿခခ ်င္၇ၿပန္ေတာ ့ ဆလိုင္တင္ေမာင္ဦးကို ၾကိဳးေပးသတ္သည္ သရုပ္ၿပလုပ္ဖို ့ၾကိဳးစင္လုပ္၇ေသးသည္။ ၾကိဳးစင္က အၿမန္လုပ္၇သည္အတြက္ ခေနာ္ခနဲၿဖစ္ေနသည္။

အခမ္းအနာကို အစာအေသာက္ေကြ ်းေမြၿပီးစဖြင့္လိုက္သည္။ ပန္းခ ် ီၿပပဲြနဲ ့ရွစ္ေလးလံုးႏွစ္ပတ္လည္ အထိမ္းအမွတ္ က ်ဆံုးသူေတြအတြက္ ကဗ ်ာရြတ္ၾက ေအာက္ေမ့ဖြယ္သီးခ ်င္းဆိုၾက နွင္ ့အခမ္းအစီစဥ္အတိုင္းလုပ္ေနခဲ ့သည္။ နိုင္ငံၿခားသာေတြက က ်ေနာ္ေထာင္ထဲမွာ ေထာင္ပံုစံပုဆိုေတြေပၚ ေ၇ာင္စံုခ ်ည္မ ွ်င္ေတြနဲ ့ဖန္တီထားေသာ ပန္ခ ် ီကားေတြကို စိတ္၀င္စာၾကသည္။ သူတို ့က ဘယ္လိုဖန္တီယူခဲ့သလဲေမးၿမန္းၾကသည္။ က ်ေနာ္တို ့ေထာင္တြင္ဖိႏွပ္မႈေတြၾကားဘယ္လိုေနထိုင္ခဲ့ၾကသလဲ စိတ္၀င္စားၾကသည္။ က ်ေတာ္တို ့နိုင္က ်ဥ္ေဟာင္ေတြကလဲ ေထာင္၀တ္စံုေတြ၀တ္ဆင္ၿပီး သံေၿခခ ်င္းေတြနဲ ့သရုပ္ၿပၾကသည္။ အခမ္းနာအစီစဥ္က ၁နာ၇ီခဲြေလာက္ၾကာသြားေတာ ့ၿပီခါနီးေနၿပီး ။ ေနာက္ဆံုးPerformance သရုပ္ၿပက ကိုတင္ေမာင္ဦးကိုၾကိဳးေပးသတ္သည္ သရုပ္ၿပအကြက္ၿဖစ္သည္။ စီစဥ္သူက ်ေနာ္တို ့သာသိထားသည္။ ဧည္သည္ေတြကိုအသိမေပးထား အခမ္းနားပိတ္လို့ ကမာမေၾကးဘူး သီခ ်င္းဆိုမွ လုပ္မွာၿဖစ္သည္။ အခမ္းၿပီးေတာ့မည္ ကမာမေၾကးဘူးစဆိုတဲ ့အခ ် ိန္ က ်ေနာ္က အဆင္သင္ ့လုပ္ထားတဲ ့ ခေနာ္ခနဲ ့ၾကိဳးစင္ေပၚတက္ၿပီး ၾကိဳးကို လည္ပင္စြပ္လိုက္ခ ်ိန္ ဘယ္ကေန ဘယ္လို ေ၇ာက္ေနမွန္မသိတဲ ့တင္ကိုကိုဦးက တုတ္တေခ ်ာင္ လက္ေမာင္းၾကားညွပ္ၿပီး ေထာင္အာဏာပါးကြက္သားလို စနစ္တက ် စစ္ေ၇းၿပေထာင္၀ါဒါ၀န္ထမ္းလို ့ သရုပ္ၿပၿပီးထြက္လာခဲ ့သည္။ ပရိတ္သတ္ၾကားကေန ေနာ္ကူမ(ေဒၚေဌးေဌး၀င္း) ထြက္လာၿပီး ရိွဳက္ၾကီးတငင္ငင္းငိုးေနေလေတာ ့သည္။

သူမဘာေၾကာင္ ့လာငိုေနသည္ကို က ်ေနာ္မသိ၊ ကမာမေၾကးသီခ ်င္းဂီတသံဇဥ္ကိုသီးေနသူ ABSDF က ဇင္မိုး(ကဗ ်ာဆ၇ာကိုစ ်ာန္)၊ႏွင္ ့ရဲေဘာ္ဂုရု တို့က သံဇဥ္တီခတ္ေနသည္ကို မ၇ပ္ေတာပဲ ၾကိဳးစင္ေခင့္သတိဆဲြၿပီး မာန္ပါပါ ကမာမေၾကးဘူး ေတးသြားကိုသီဆိုေနသူေတြအတြက္ ဂီတသံဇဥ္ကို ေနာက္တေခ ါက္ ထပ္ေက ် ာ ့တီခတပ္ေပးေနသည္။ ပ၇ိတ္သတ္ကလဲ မာန္ပါပါသီဆိုဟစ္ေၾကြးေနေတာ ့သည္။ ABSDFစစ္ရံုးခ ်ဳပ္မွ ရဲေဘာ္၇န္ေနာင္စို။ ၇ဲေဘာ္ေနမ ်ဳ ိးေလးတို ့ကလဲ မွတ္တမ္းတင္ဓါတ္ပံုေတြကိုရိုက္ေပးခဲ့သည္။ အခမ္းနားၿပီးမွ ရိွဴက္ၾကီးတငင္ငင္နဲ ့လာငိုေနသူ ေနာ္ကူမ (ေဒၚေဌးေဌး၀င္း) အေၾကာင္းသိလိုက္၇သည္။ ေနာ္ကူမ က ၁၉၇၄ ဒီဇင္ဘာ (၅)၇က္ ဦးသန္ ့စ ်ာကန အေ၇းအခင္းတုန္းက တာေမြ အထက(၄)အထက္တန္းေက ်ာင္းမွ (၇)တန္းေက ်ာင္းသူၿဖစ္ၿပီး ဦးသန္ ့အေ၇းအခင္းမႈၿဖစ္ ေထာင္ခ ်ထားၿခင္ခံ၇ေသာ ၿမန္မာဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီအစို၇၏ အငယ္ဆံုး ကေလးနိုင္ငံေ၇းအက ်ဥ္းသူၿဖစ္ခဲ့သည္။ ကိုတင္ေမာင္ဦးကိုၾကိဳးစင္တင္သတ္သည္အခ ်ိန္သူမက အင္းစိန္ေထာင္မိန္မေထာင္ထဲ ေထာင္က ်ေနသည္။ ၾကိုးစင္က မိန္းမေထာင္ႏွင္ ့ကပ္လ ွ်က္ရွိေနတာေၾကာင္ ့ ၾကိဳးစင္ေပၚမတင္ခင္ ကိုတင္ေမာင္ဦး၏ မိန္ ့ခြန္းတိုေလး သူမၾကားလိုက္ၿပီးကတည္းက ကိုတင္ေမာင္ဦး၏ ရဲရဲေတာက္စကားလံုးေတြက ႏွစ္ေပါင္း၃၀ၾကာ ထိုညကအထိၾကားေနဆဲၿဖစ္သည္။ ထိုအတြက္သူမက က ်ေနာ္၏Performanc သရုပ္ၿပကြက္ကိုအ၇မ္းခံစားသြား၇ၿခင္းၿဖစ္သည္။ အခမ္းနားနဲ ့ပန္းခ ်ီၿပပဲြလဲ ေအာင္ၿမင္စြာၿပီးသြားလဲ့ပါသည္။ လြန္ခဲ ့တဲ ့(၁၁)က လြတ္ေၿမာက္နယ္ေၿမက အေၾကာင္းေလး အခုေတာ ့ခ ်ေ၇းၿဖစ္သြားၿပီး

Dancing on the Death Row
======================

စစ္အာဏာရွဴးေတြ
ခင္ဗ ်ားတို ့ရွက္ဖို ့ေကာင္းတယ္။။

သူကို---ဒီေန ့
ေက ်ာင္းသာထုကေ၇ာ
ၿပည္သူေတြကပါ
ဦးညြတ္လိုက္ၾကၿပီ
ခင္ဗ ်ာတို ့ မရွက္ဘူးလား
သူမေသးဘူး။။

ေက ်ာင္းသားတေယာက္ကို
လူသိမခံပဲ တိတ္တိတ္ေလးသတ္ရဲတဲ့
ခင္ဗ ်ာတို ့သတၱိက..ကမၻာမွာရွုားတယ္
ခင္ဗ ်ာတို မရွက္ဘူးလား
သူမေသဘူး။

ဆလိုင္ကိုတင္ေမာင္ဦး
ေနာင္ၾကီးယံုႀကည့္ခ်က္နဲ႔သတၱိကို...
က ်ဳပ္တို ့သိတယ္။
ေနာင္ၾကီးရဲ ့အသံ မိုးထက္ညံစဲ
တပ္ဦးေအာင္လံ ၀ဲပ ် ံလ ်က္ပဲ
ခင္ဗ ်ား----မေသဘူး။

အဲ ့ဒါ---အဲ့ဒါ
ေႏွာင္ၾကီးရဲ ့ၾကိဳးစင္ေပၚက
ရဲ၀ံံ့ၿပတ္သားတဲ့ မိန္ ့ခြန္းေၾကာင့္ပါပဲ
ခင္ဗ ်ား----မေသဘူး။။

ထြန္းထြန္း(အေ၇းေတာ္ပံုတပ္သား)
၂၅-၀၆-၁၇

Salai Tin Maung Oo (June 26, 1976)
“Comrades! They are killing me without letting
the people know.” “I shall never kneel
down under your military boots”
The historic testimonial words of Tin Maung
Oo, a student leader of Rangoon University’s
demonstration (1974-75).
January the 3rd, 1974: Salai Tin Maung Oo
gave an impressive and moving speech about the
importance of unity, especially during critical
times. After that he was unanimously appointed
General Secretary of the CLCC, Chin Literature
and Cultural Committee.
June the 6th, 1974: The Socialist Constitution’s Article 9 led six months
later to the provocation of general worker’s strikes to challenge the constitution.
The Burmese Army responded with gunfire on June the 6th and 7th,
killing workers and students.
When the former Secretary General of the United Nations, U Thant
died in New York, his remains were flown back to Rangoon to be buried
there according to his last wishes. Salai Tin Maung Oo, led a people’s demonstration
movement, out of respect for U Thant.
December the 5th, 1974: Hundreds of students marched towards Kyaikasan
stadium to pay their last respects to U Thant. Among the mourners
were Buddhist monks. Ko Kyi Win, Salai Tin Maung Oo, and other student
leaders announced that U Thant’s funeral procession was to be taken over
by the students and honoured with a mausoleum and an official state funeral.
After the U Thant affair, he went to underground. He established an
underground student union, underwent military training in the liberated
area of the Parliamentary Democracy Party, and then returned to Rangoon
where he was arrested, and sentenced to death. He was hanged on June
the26th, 1976 at the infamous Insein prison. He is the only student to be
hanged by the government in Burmese political history

ထြန္းထြန္း(အေ၇းေတာ္ပံုတပ္သား)
.
Credit... Tun Tun Kyaw Oo
.
ျပန္လည္မွ်ေဝေပးပါတယ္
ေလးစားလွ်က္
MartinSwe
26-06-2018

Thursday, 21 June 2018

Ka Tuar Kho Lo.

Notes 📝
🙌🏻🙌🏻🙌🏻
Na caah ka thinlung azin ka saih na caah dawtnak zeizong vialte kan pek dih ka theih ni cu ngeihchih nakin kakhat ka caan liam cang zumh awktlak dingin ka nun ka zuam ko kan dawttuk ruangah nangmah asung kan pek ko nain na ka hmuh lo cun ka mitthli atla dakaw!!

pawngkam nih amah na duh cu na palh tuk an ka ti ko ka palh maw ka hman ka thei lo ka palh si cun ka remh ti lai lo palh peng ko ning,cun minung pakhat khi na duh si cun bia in tamtuk chim hlah tuahser nakin langhter cun minung pakhat na duh tilo si cun  tuahser nakin langhter hlah bia tein chim ko!

Bia ka duh lo nain nangmah kong cu a dihlak in theih ka duh a thluak tha mi ka si lo nain na bia chimmi kaa cinkendih mi zeipaoh a duh mi ka silo nain nangmah cu sullam ngeilo in kan duh na bia kammi vialte hi keimah sin lawngah si lo ti itheih hosin deuh khin dah na biakam tlin te lai,kan zoh lai cu.

Zaanmang ngeilo i hngilh a nuamh lo bantuk in,ruahchannak um lo nun hi a har ko!!atam bik kumkhat denh ding phahnat hmanh kan kee he a rem maw tiah kan thim len. zungzal ca umțiding cu tha deuh in thim thiam hau dawtnak tak ka duh ti dingah pakhat tal khi dawtnak tak in na daw bal maw?


kei cu thlalang bantuk ka si na nih cun ka ni ve na ka dawt cun kandawt ve.na chimmi ka kal tak hlah na timi hi nangmah nih a ka kal tak te lai ti hi ka rak theih cia ko. fahnak pin leiah nuamhnak lung lawmhnak an ti ko nain lung lawmhnak a si rua ka timi fahnak ah akal than!!


kan duh kandawt tiin na chimmi bia hi keimah sin lawngah si lo ti ka theih hnu cun,ho deuh khi dah na duh dawt takmi si ti kha ka fiang keimah ral pakhat si kha a poi lai lo na caah ral an tam tuk ti kha philh hlah athiang mi kan dawtnak hi athiang lomi na dawtnak he  aa cawh ruangah athiang kho ti lo ilungsak kho loin ka khat


 A țapmi ka thinlung nih ani mi ka hmur sinah keizong nih ka duh ve ati i ka hmur nih keizong na ka pekmi velhle in pei ka nih ve ko cu a ti. na hmai i a khuk aa bilmi pa khi a ka duh tiah ruat hlah,nangmah ruangah mi hmai i a khuk aa bilmi pa lawng khi a ka duh tak tiah ruat. i ruahchan liomi a si te lai tiah aa fiang lomi ca i lung rethei hi kan cawi rih lo mi phaisa a miak pek he aa lo ka thinlung cawl!!adai kho ti lo tuar kho loin ka khat zeitin ka tuah lai???

Friday, 11 May 2018

Kachin Ralzam Kong.

Tuni cu. Chun nitlak kan unau a simi. Kachin an temtuarnak vialte youtube ah ka zoh. Ka ngaih a chia tuk hringhran ve. Mah le inn le lo cia ah umngam loin ramtangah. Tihal rawlțam in an temtuarnak vialte ka hmuh tikah. Maw Pathian na thlazungin huppheng ko hna law umpi ko hna tiah thlaza ka cam piak hna.

Minung ciocio zeiko hen.an sual i. hiti lawmmam hin. Kachin kan unau hi an huat hna  le an ral hna hnga  ui le. Ar hmanh nih celh lo tiangin. An thah hna le an nawn hna hnga. tiah keimah le keimah biahalnak kaa tuah. Kawl ralkap nih.tlangcungmi vialte  an kan remlonak.an kan tuah toning duhsah tete in. Tuanbia ka vun zoh hna.

19. Dec 2017 ah. Media pakhat nih. Kachin ralbawi. Gun Maw biaruahnak a tuah lioah. Kawl ralkap nih. Kachin ralkap sakhan an chuh hna. an kah  hna timi bia kan theih hihi a hmaan maw? tiah a hal. Asi a hmaan ko.an kan kahnak hi. A sau ngaicang ati.

A hal nolh țhan. Ziah. Kachin hi. NCA timi kahdaihnak min a thumi nan si cang lo maw? Ati. aw si ko kan thut ko.ati si ahcun. Kahdaihnak min nan thut hnuah atu bantukin an kah lengmang fawn hna tikah.atu.cozah na hmuhning hna hun ka chim law ati.

Kachin ralbawi Gun Maw nih.atu a cozah hi ka soisel hna lo.an thang ka chiat hna lo.sinain. atu bantukin an kan kah lengmang tikah. An thloh hna lo. Tv in siseh. News peper in zeibia hmanh an chim lo tikah.a fiangmi cu. An hnu in.thazaang an pek hna timi kan theih ko ati.

28.Apr 2018 ah. KNU ARMY ralbawi pakhat cu. NCA kong he pehtlai in. Meeting a rak kai i. An meeting a dih hnuah. Media pawlnih biaruahnak an ngeih i. NCA kong he pehtlai in. Zeidah nan ceih zeidah nan tuahmi asi tiah bia an hal i hitihin a leh hna.

Hmaisabik ah. Karen ram kulh chungah. A ummi cu. Karen. Miphun ta asi bantukin. A him khawhnak caah. Karen ralkap. KNU timi nih kutka a congh. Kawl ralkap kha țha tein kan chimh hna.hi tiang lawng nan meithal he nan ra lai.hi leng cu.rat nan duh zong sile. Meithal loin. Rang nan i cit lai i nan ra lai tiah kan ti hna.

Sau deuh aummi nih cun an theih i an ra ngam lo.an rat velo bantukin kan i kap bal velo. Ral a dai.sinain. an i tleng lengmang mithar an si tikah. Mihlun pawlnih. Bia kanmah kong he pehtlai in.zeihmanh an chim bal hna lo.zeihmanh an theih lo tikah. An ra fuan tawn i kan i kap bak ve. Ra hna hlah sehlaw kan i kap lai lo.i kahnak sullam zong um lo ati.

Rampi kahdaihnak NCA hong he pehtlai in. Na hmuhning tiah an hal. A si kho bal lai lo.asi khawh lonak a ruang cu.atu cozah nih. Rampi ral vialte daihter an duh tuk ko.sinain a dai kho hlei lo. NCA hi a nung buin athi min a thu ciami vialte tlangcungmi zoh tuah hna nget u a dai taktak maw?

Nan thei maw? Myanmar cu. Cozah pa hnih aum. Atu cozahnih. Ramchung ral vialte daihter zokzok an duh. Kawl ralkap nih an duh lo.zeitin kan tuah lai. Tlangcungmi vialte nih. Kahdaihnak cu.kan duh dih a duh lo kan um lo.anmah nih an duh lo.zeitin kan tuah lai. Atu cozahnih.nawl an ngei dih taktak lo.an cungin chaak a tlaitu kawl ralkap aum. Cu ruangah zeitihmanh ah ram chung ral cu a dai kho ti lai lo. An kan kah ahcun kan kah ve hna lai cucu asi ko ati.

Hika zawnah. Cozah pahnih aum atimi hi a dik taktak ka pom bak ve. Mipi tampi nih kan hngalh khawh lomi asi. Cucaah atu cozah. NLD party hi. kan mawhchiat hna.anmah nakin nawl a ngeitu taktak le. Uktu taktak cu. Kawl ralkap an si kha kan hngal kho lo.Zeiruangah dah. Kawl ralkap nih. Ram ral daihter hi an duh hnga lo. Tiah an hal țhan ka thei ve lo. Kan theih loin bia an i ruahmi aum lai cu.ati hna.

A zungzal in. Hramhram uknak nawl ngeihnak thlah dawh an si ti lo. 2008 phunghram ah. Ram President cu. Ralkap tangah aum lai. Timi aum. Atu ah. Kawl ralkap nih.100 ah.25 nawl ngeihnak an ngei timi cu.lih hrokhrawl asi a dik lomi asi. Anmah tu nih. 100 ah.75 nawl ngeitu an si. Cucaah. Ramchung ral a thawh lengmang nak asi. Atu Kachin an kah hna caah. Mipi khua ah umngam loin. Hramlakah an zam.ziah Su Kyi nih bia kaa khat hmanh a chim lo. Ziah President nih bia a chim hnga lo kan ti kan zai.ka chim cang bang nawl an ngeih lo cu ta.holhnak nawl an ngei lo.

Saturday, 28 April 2018

Thantlang Ah. Bochok Aung San Milem Sernak Kongah.

Thantlang ah. Bochok Aung San milem cozah nih ser timhtuahnak an ngeihmi kongah. Ramlengin siseh.ramchungin siseh.an bia a tam ngaingai.

A hlei ahluat tukin bia achimmi zong an um. Pi Su Kyi a thih in a dong ve dingmi. NLD parti hei ti te hna. Mipi nih thimchommi party hei ti te hna. Aung San le Laimi kan i sengtlai lo. Upat pek a hau lo hei ti te hna.kan duh lo ti asi lo.a caan a si rih lo hei ti te hna in.biasip an pher.

A ngaingai ahcun. Burma tampi minung nih. Upat awk tlak an sile silo cu. Mit a ngei paoh le hna  a ngei paoh nih.hmuh le theih an siko. Mah bantuk minung hna hi. Rampi minung ting tampi lakah.pakhat pahnih te lawng an um.cucaah. mifim ram lianngan hna nihcun. An ram mipi cawnpiaknak le fim chimhnak ah an hman.

Atu lio kawlram pumpi ah khin. Ralkap a do ngamtu a do khotu cu. NLD party lawnglawng asi. Mi cheu nih. 2020 thimnak ah mee kan pe hna lai lo an ti. NLD nih teinak a hmuh lo ahcun. Kawlrampi cu. Ralkap kut a phan țhan ko lai tihi nan theih awk le a fiangmi cu asi. 

Chin miphun kan si caah. Mahle miphun cu țhanh awk asi.mee zong pek awk asi ko. Sinain. Chin party cu. kawl ralkap he a țangțimi. USDP party asi. Nan theih ko khah.2010 lioah. Chin party nih. Chinram ah. Teinak a co i. Chak a tlaitu taktak cu. Ralkap party. USDP asi ko khah. Nolh in chim țhan lengmang a hau ti lo.nan lung fiang ko.

Mipi theih awkah chim ka duhmi cu. Cozah țha nih cun. Mipi. Khua. Ram chiatnak caah. khua a khang bal lo. Mipi lakah hruaitu dirhmun in.rianțuantu na si bal ahcun na theih ko lai.zeitik hmanh ah.na țhithruaimi hna cungah. Țhat lonak.na tuah bal lo.tuah zong naa tim bal fawn lo.siko lo maw?

A ho nih dah. Hruaitu nih. Hruaimi hna cungah. Lungfahnak ngaihchiatnak a tuah bal. Kawl ralkap dah ti lo ah. Minung ruahnak a ngeimi paoh nih. An lung fak seh.an ngaih chia seh tiin.tuah hram ti hram.ti cu.nangmah zong nih na duh lo bantukin an mah zong nih an duh lai lo ti 
cu.fian awk ngai asi.

Thursday, 26 April 2018

Ram Le Miphun Dawtnak.

Ram le. Miphun dawtnak timi cu. A hopaoh nih. kan chim kan rel cio ko lai nain. Miphun a daw maw daw lo.timi hngalh khawhnak ah. Hitin vun zoh hmanh usih.

Ram le miphun a dawtu hna i an lungput tuahsernak cu hmur le ka lawngin.chim le rel asi lo.a tuahsernak in.a langhter a.hmaisabik ah.a innchungkhar a dawt. A khua a dawt. A pawngkam minung a dawt. Hihi miphun dawtnak a hramthoknak asi.

Nihin ah. Online chan asi bantukin. A mi kip nih. Miphun kong hi kan chim kan rel. Miphunpi dawtnak kong kan ceih. A hmaan ko ee.chim awk asiko ceih awk asiko. Sinain a ceih lawng ceih i. Thinlung tak asi lomi hmurka lawngin miphun dawtnak zawnruahnak a tam tuk.

A innchungkhar hmanh a daw lomi nihcun.miphun kong hi.kan chim lai ah.voihra i ruahta a hau. A khuami hmanh a daw lomi nihcun. A miphun dawtnak kongah cun aa hlat ngaingai.

Miphunpi dawt kan timi hi. Innchungkhar in aa thok hmasa.cun khua ah.cun. miphun ah asi. Khuami thisenkhat laihritlai amah he aa naih bikmi chiatnak țhatnak aa hrawmmi cung hmanh ah. Dawtnak a ngei khomi nih cun. Miphun dawtnak hi cu.an chim rih lo ah ațha.

Miphun dawt kan timi cu. Mah innchungkhar dawtnak in. Khuami dawtnak in. Khrihfabu dawhnak in aa thokmi asi. Amah he aa naih bikmi a mithmuh rori hmanh a dawt khawh lo ahcun. Miphunpi ka dawt a timi cu. A lih asi.